wait لطفا صبر کنید

صفحه اصلی » مجله شماره 21 » مقالات
بازدید: 4404
0/0 (0)
نقش گناه در تاخیر ظهور موعود در ادیان ابراهیمی
 

بسم الله الرحمن الرحیم

محسن شریعتی

یهود

به اعتقاد یهود ، گناه، باعث هلاکت و مرگ انسان می­شود ؛ زیرا نشانه مخالفت و عصیان در مقابل آنچه خواسته خداوند است در تورات است [1] یهودیان معتقدند هر بار که خداوند را اطاعت نمی­کنند و از مسیر حق خارج می­شوند ، خداوند نیز آنان را دچار بدبختی و آوارگی می­کند و باید توبه کنند تا مورد بخشش قرار گیرند و رفتار خدا با بندگان نیز عادلانه است و بر اساس عدالت ، پاداش و جزا تحقق می­یابد

در تورات غالبا سعادتمندی ، مربوط به این جهان است و نجات و سعادتمندی بنی اسرائیل ، حضور در ارض مقدس است که با اطاعت خدا به دست می­آید اما در تلمود به صراحت بیان شده است که انسان پاک است و گناه سرنوشت انسان را تغییر می­دهد[2] و از آنها خواسته که مطابق خواست او عمل کنند و به فقر و بی‏عدالتی‏ خاتمه دهند[3].

اعتقاد مسلّط بر رَبّانیون این بود که اگر بنى‏اسرائیل حتى براى یک روز از گناهان خود توبه کنند، آمدن او جلو خواهد افتاد. علّت آزمون بنى‏اسرائیل این است که آن امتحان یا به دلیل گناه قوم و یا براى آزمایش استحکام ایمان ایشان است[4].

در برابر دیدگاهی که بر اساس آن خداوند زمان مشخصی را برای آغاز دوران ماشیح در نظر گرفته است، دیدگاه دیگری نیز وجود دارد؛ بر اساس این دیدگاه زمان ظهور ماشیح از قبل معین‌نشده است؛ بلکه بنا بر رفتار و کردار مردم تغییر خواهد کرد. از این کلام که«من خداوند در وقت خودش آن را تسریع خواهم کرد[5]» این گونه استنباط شده است که « اگر (ملت اسرائیل) استحقاق آن را داشته باشد، نجات ایشان را تسریع خواهم کرد و اگر استحقاق‌نداشته باشد، در وقت خودش (آنان را نجات خواهم داد)

در تلمود می‌خوانیم: «توبه کاری عظیم است؛ زیرا که نجات را نزدیک می‌کند» و «ظهور او تنها به توبه مردم و کارهای نیکی که انجام می‌دهند،بستگی دارد» و «اگر ملت اسرائیل فقط یک روز توبه کند، بلافاصله (ماشیح) فرزند داوود خواهد آمد . اگر ملت اسرائیل فقط یک‌ (شبانه‌روز) شنبه را به طور صحیح و کامل نگه دارد، بی‌درنگ فرزند داوود خواهد آمد[6]»

 

 

 


 

 

مسیحیت

دین مسیحیت به عنوان یکی از ادیان ابراهیمی دو نوع نگرش به موعود خود دارد در یک نگاه موعودشان یهودی- مسیحی است که نقش میانجی دارد که کارکرد آخرت شناسانه ندارد و برای کفاره گناه آدم و نسل او قربانی شد تا همه بشر به نجات برسد که گناه در این نگرش نقشی ندارد و چون اصلا موعود و انتظاری نیست تا گناه بشر نقشی داشته باشد.

در نگاهی دیگر موعود مسیحی است و کارکرد آخرتی دارد و منتظر ظهورش هستند تا ملکوت آسمان را اجرا کند ، این نوع نگرش به دو مبنای عقاید پولسی و عقاید پطرسی تقسیم می­شود .

  1. عقاید پولسی و پروتستان­ها

پولس حواری را غالبا دومین موسس مسیحیت لقب داده­اند[7] ، یکی از مهمترین تعالیم پولس این است که انسان تنها با ایمان به مسیح رستگار می­شود ، نه با عمل به شریعت این گفته ها در رساله های پولس ، به ویژه غلاطیان و رومیان ، بارها تکرار شده است[8] امروزه پروتستانها به پیروی از پولس رسول و نامه­های او برای به دست آوردن نجات نیازی به عمل نمی­بینند و معتقدند همین که شخص ایمان آورد اهل نجات می­گردد [9] " گفتند، به خداوند عیسی مسیح ایمان آور که تو و اهل خانهات نجات خواهید یافت[10]"

بر مبنای عقاید پولسی صرف ایمان به مسیح ( مسیحی شدن ) موجب نجات است ، وعدم ایمان به مسیح به نحوی گناه شمرده می­شود ، در این نگرش موعود نقش اجتماعی ندارد و بیشتر فردی است ؛ با این بیان آیا عدم ایمان به مسیح موجب تاخیر در ظهور او می­گردد ؟و آیا بین ایمان آورندگان به مسیح و تعجیل ظهور مسیح ارتباطی است ؟ این سوالی است که قابل اثبات نیست چون عدم ایمان به مسیح موجب می­گردد که آن فرد به نجات نرسد و فقط مانع نجات خود گشته و دیگر در تاخیر موعود و ایمانش به مسیح در تقدم ظهور ، از متون مسیحی قابل اثبات نیست ، هرچند این ادعا که ایمان همه مردم دنیا به مسیح در تسریع ظهور مسیح اثر خواهد داشت ؛ قابل بررسی و مورد اثبات است.

  1. عقاید پطرسی و کاتولیک­ها و ارتدوکس­ها

در مقابل دیدگاه پولس ، دیدگاه دیگری وجود دارد که به یعقوب و پطرس حواری منسوب است . آنها ، برای ایمان تنها ارزشی قائل نبوده و برای اینکه یک فرد مسیحی به نجات نائل آید ، عمل صالح و دوری از گناهان را در کنار ایمان به مسیح لازم و شرط می­دانند.  شاید بتوان گفت : تنها نوشته­ای از عهد جدید که به صراحت تعالیم پولس را رد می­کند ، رساله یعقوب است

کاتولیک­ها و ارتدوکس­ها (بر خلاف عقاید پولس و پروتستانها ) معتقدند ایمان بدون عمل هیچ نقشی در نجات ندارد و معتقدند که سعادت ابدی به دو شرط تحقق می­یابد : یکی فیض خدا که در ایمان متبلور است و دیگری اعمال نیک .

موعود در این دیدگاه موعودی اجتماعی است تا فردی و یک مسیحی وظیفه دارد در کنار رشد و شناخت بیش از پیش خود نسبت به موعود[11] ، زمینه­های ظهور موعود را فراهم کند[12] . او در مقابل مردم اجتماع مسئول است و باید به آنها محبت کند[13] و حتی به تعلیم اعمال صالحه به آنان بپردازد[14].

پس همه باید با ترک معاصی ، خود را آماده و منتظر مسیح قرار دهند بی شک ارتکاب گناه در این نوع نگرش منجر به غافلگیری و در نتیجه جاماندن از نجات و عدم شرکت در ملکوت آسمان خواهد گردید.

مبنای عقاید پطرسی بر این اصل استوار است که همواره باید منتظر و آماده بود و به صرف ایمان نمی­شود در صنف نجات­یافتگان قرار گرفت بلکه در کنار ایمان به مسیح به انجام اعمال صالحه ، خود و جامعه را آماده برپایی ملکوت آسمان نمود. در این نگرش برای مسیحیان در برپایی حکومت و ملکوت آسمان نقش محوری قائل بوده و سستی و گناه آنان را موجب تاخیر در ظهور دانسته و آنان را به نحوی مسئول تاخیر امروز منجی می­داند.  

 

اسلام

از منظر اسلام آنچه باعث هلاکت انسان می­شود ، اسباب و عللی دارد که مهمترین آن ، گناه است و به قولی تمام آنچه مانع نجات است ، در قالب گناه می­باشد.معنای گناه ، مخالفت و نافرمانی و هتک حرمت پروردگار است[15]. نجات در اسلام، برخلاف مسیحیت که رهایی از گناه است، خلاصی از آتش دوزخ‏ است از واسطه هدایت الهی(هدی)[16] می­باشد

هرچند برای غیبت امام عصر عللی ذکر شده اما یکی از مهمترین علل محروم ماندن جامعه و مردم از فیض حضور آن امام همان گناه و معصیت مردم بوده است چون گناه موجبات خشم خداوند را فراهم می­کند و خشم خداوند موجب می­گردد که خداوند به مجازات گناه مردم آنها را از حضور امام محروم کند

امیر مؤمنان، علی(علیه السلام) در این‌باره فرمود:

...وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ وَ لَکِنَّ اللَّهَ سَیُعْمِی خَلْقَهُ مِنْهَا بِظُلْمِهِمْ وَ جَوْرِهِمْ وَ إِسْرَافِهِمْ عَلَی أَنْفُسِهِم...[17]‏ ؛

آگاه باشید زمین از حجّت الهی خالی نمی‌ماند؛ ولی خداوند به دلیل ستم پیشگی و زیاده‌روی انسان‌ها، آنان را از وجود حجّت خود محروم می‌کند.

امام جواد علیه السلام : إِذَا غَضِبَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ نَحَّانَا عَنْ جِوَارِهِمْ[18] هنگامی که خدای تبارک و تعالی بر آفرید­هایش خشم کند ما را از میانشان دور می سازد 

خشم خدا به جهت هشدار و آگاه ساختن مردم است تا قدر شناس باشند   علامه مجلسی می فرماید :غائب شدن امام نتیجه خشم خدا بر اکثر بندگانش می باشد[19]

 امام باقر(علیه السلام) نیز در این‌باره می‌فرماید:

...وَ أَنْتُمْ قَوْمٌ تُحِبُّونَّا بِقُلُوبِکُمْ وَ یُخَالِفُ ذَلِکَ فِعْلُکُمْ وَ اللَّهِ مَا یَسْتَوِی اخْتِلَافُ أَصْحَابِکَ وَ لِهَذَا أُسِرَّ عَلَی صَاحِبِکُم‏...؛[20]

شما مردمی هستید که با دل، ما را دوست می‌دارید؛ ولی عمل شما با این محبت، ناسازگار است. به خدا سوگند! اختلاف اصحاب پدید نمی‌آید و به همین دلیل صاحب شما از دست شما گرفته می‌شود....

 بدین سان غیبت آخرین حجّت خداوند نماد خشم خداوند بر زمینیان است و بی شک اگر در ترک گناه و معصیت همت کنیم برخی از موانع را برطرف خواهد شد و امید است که خداوند تفضل نموده و علل دیگر را برطرف کرده و جامعه از این موعود امم مستفیض گردد.

 

 

 

 

 

 



[1] - محمدی ، محمد حسین ، آخرالزمان در ادیان ابراهیمی ، ص 218

[2] - طاهری ، محمد حسین ، یهودیت ، قم ، مرکز بین المللی المصطفی ، چ اول ، 1390 ه ش ، 1ج ، ص 174

[3] - فریامنش، مسعود گناه و نجات در ادیان جهان ، مجله کتاب ماه دین ، تیر 1388 ، شماره 141 ، صفحه 44

[4] - گرینستون ، جولیوس ، انتظار مسیحا در آیین یهود ، حسین توفیقی ، قم ، دانشگاه ادیان ،1ج ، چ دوم ، 1387 ه ش

[5] - اشعیا  6:22

[6] - رسول زاده، عباس ، آخرالزمان و حیات اخروی در یهودیت و مسیحیت ، مجله معرفت ادیان ، شماره 2 ، صفحه 67  

[7] - سلیمانی اردستانی ، عبد الرحیم ، کتاب مقدس ، ص 273

[8] - همان ، ص 229

[9] - آزادیان ، مصطفی ، آموزه نجات ، ص88

[10] - اعمال 16: 31

[11] - رساله دوم پطرس 3: 18( در قدرت روحانی رشد کنید و در شناخت خداوند و نجات دهندهمان عیسی مسیح ترقی نمایید، که هر چه جلال و شکوه و عزت هست، تا ابد برازنده اوست.)

[12] - اعمال رسولان 31:5 ( و با قدرت خود، او را سرافراز فرمود تا پادشاه و نجات دهنده باشد)

[13] - رساله اول پطرس 1: 22 ( چون نَفْسهای خود را به اطاعت راستی طاهر ساختهاید تا محبّت برادرانة بیریا داشته باشید، پس یکدیگر را از دل به شدّت محبّت بنمایید)

[14] - متی  5:  19 ( پس هر که یکی از این احکام کوچکترین را بشکند و به مردم چنین تعلیم دهد، در ملکوت آسمان کمترین شمرده شود. امّا هر که به عمل آورد و تعلیم نماید، او در ملکوت آسمان بزرگ خوانده خواهد شد.)

[15] - محمدی ، محمد حسین ، آخرالزمان در ادیان ابراهیمی ، ص 249

[16] - فریامنش، مسعود ، گناه و نجات در ادیان جهان ، مجله کتاب ماه دین ، تیر 1388، شماره 141 ،  صفحه 44

[17] - نعمانی ، الغیبة ، ص141

[18] - کلینی ، الکافی ج 1 ص  343

[19] - طبسی ، نجم الدین ، تا ظهور ، ص 15

[20] - حمیرى، عبد الله بن جعفر ، قرب الإسناد، ص381

 

 

 



نظرات:

نام:
پست الکترونیکی:
متن یادداشت :
کد امنیتی :