wait لطفا صبر کنید

صفحه اصلی » مجله شماره 5 » مقالات
بازدید: 4423
0/0 (0)
درسهایی از آموزه های مهدوی برای زوج های جوان
 
محسن شریعتی
 
امروزه زندگی بخش عمده ای از مردم با مشکلات و اختلافاتی همراه گشته که زندگی را برای آنها سخت نموده و در پی راه برون رفتی هستند تا  به وسیله آن یک زندگی ایده آل و شیرین را برای خود ترسیم کنند.
که اگر این مهم شکل نگیرد نه تنها خانواده در مسیر تعالی و تربیت صحیح فرزندان قرار نمی¬گیرد بلکه  جامعه را هم تحت تاثیر قرار داده و موجبات آسیبها و ناهنجاریهای اجتماعی را فراهم می کند.   
اما آموزه های مهدویت که سرشار از غنا و معارف اسلامی است می تواند بهترین برنامه را برای ترسیم و ترمیم زندگی ارائه دهد .
یک زوج شیعی می توانند با یک نگاه اجتماعی آنهم در بعد خانوادگی به آموزه های مهدویت برای زندگی مشترک خود یک برنامه ای  صحیح و ایده آل ترسیم کنند تا در سایه آن به تعالی حقیقی خانواده دست یابند و فرزندان خود را به نحو احسن پرورش داده و به عنوان کوچکترین نهاد اجتماعی آسیبها و ناهنجاریهای جامعه را به حد اقل رسانده و وظیفه دینی و شرعی خود را ایفا کنند .


کلید واژه ها
آموزه ها ،  مهدویت ، خانواده مهدوی ، عدالت ، انتظار ، الگو ، اخلاق ، کینه ، دروغ ، عقل ، قرآن





مقدمه
انسان موجودی است اجتماعی  و ناگزیر به این امر می باشد و برای سامان دادن به وضع جامعه خود نیازمند قانونی جامع و کامل است و قانونی را که سعادت جامعه بشری را تامین کند خرد درک نمی کند  (طباطبایی ، ص 140 )  چون از یک طرف ابعاد وجودی انسان را نمی شناسد تا مناسب با خواسته های او وضع قانون کند و از طرفی هواها و هوسهای قانون گذاران و مجریان آن سد راه اجرایی شدن قوانین می گردد .
دین مبین اسلام به عنوان کاملترین و خاتم ادیان عهده دار  این نیاز فطری انسان می باشد و مدعی به حق ، ترسیم  بهترین راه زندگی است و معتقد است  جز آفریدگار مهربان هیچ کس نمی تواند در یافتن بهترین راه زندگی به انسان کمک کند  (ری شهری ، سال 80 ، ص 10 ) وتنها را ه رسیدن به فلاح و رستگاری تربیت شدن به آداب الهی است امیر المومنین علی(علیه لسلام )می فرمایند : وَ مَنْ تَأَدَّبَ بِأَدَبِ اللَّهِ أَدَّاهُ إِلَى الْفَلَاحِ الدَّائِم‏ کسی که به آداب الهی تربیت شود ، آن تربیت ،اورا به رستگاری جاودان می رساند ( حر عاملی ، 1409 هجرى ، ج  6 ، ص  197) و کسی که از این مهم روی بگرداند چیزی جز غصه و خسران نصیبش نگردد پیامبر اسلام(صل الله علیه و آله ) می فرمایند : مَنْ لَمْ یَتَأَدَّبْ بِأَدَبِ اللَّهِ تَقَطَّعَتْ نَفَسُهُ عَلَى الدُّنْیَا حَسَرَات‏ کسی که به آداب الهی تربیت نشود و پرورش نیابد ، با غصه و حسرت جان می دهد و از این عالم  می رود  ( نوری طبرسی ، 1408 هجرى،  ج15،  ص225)
یک مسلمان معتقد است که خداوند به عنوان خالق بشر به تمام ابعاد وجودی او آگاهی دارد و مناسب با مصالح و تحمل او به وسیله وحی به رسول گرامی(صل الله علیه و آله )  خود برای نوع بشر بهترین راه تربیتی را ترسیم نموده است و بعد از رحلت پیامبر اسلام(صل الله علیه و آله )  شیعه، اسلام واقعی را در پیروی از ائمه اطهار (علیهم السلام )دانسته و در کنار منابع اسلامی خود سیره معصومین (علیهم السلام را اعتبار بخشید و معتقد گشت که بهترین راه زندگی سعادتمندانه در دنیا و آخرت را اسلام ترسیم کرده که  باید از مجموع آیات و روایات نبوی و ائمه اطهار (علیهم السلام )استخراج نمود  . امامت خورشید زندگی بخشی است که اعتقاد شیعه با آن گره خورده و باعث شده است تا این گروه ،راه خویش را در تاریخ اسلام از کج راهه ها و پیرایه ها جدا کند . (سلیمیان ، بهار 88 ، مقدمه کلباسی  ) و معتقد است هدف از آفرینش بندگی خداوند متعال است  و اساس و پایه بندگی ، شناخت او است عالی ترین تبلور این معرفت ، شناخت پیامبر و اوصیای او است . (سلیمیان ، زمستان 88 ، جلد 1، ص 117) و شاهد این مدعی این است که مام حسین(علیه السلام ) در جواب سائلی که از معنای معرفت خداوند می پرسد می فرمایند : قَالَ مَعْرِفَةُ أَهْلِ کُلِّ زَمَانٍ إِمَامَهُمُ الَّذِی یَجِبُ عَلَیْهِمْ طَاعَتُهُ   همان معرفت و شناخت اهل هر زمانى است امام زمان خود را. (شیخ صدوق، 1395 ق  ، ج1 ص9)  در میان امامان شیعه ، امام دوازدهم از ویژگی ها و امتیازهای خاصی برخوردار است و به دلیل دارا بودن ویژگیهای منحصر به فرد ، یکی از توانمند ترین عوامل رشد جامعه دینی ما است  (سلیمیان ، بهار 88 ، مقدمه کلباسی  )و اندیشه مهدویت پاسخ گوی کامل و جامع به خواسته و نیازهای دیرین انسانها و وضعیت نا بسامان بشری است  ( احمدی – فرزاد فرد ، ص 15)  چون آیینه بسیار مناسبى است براى شناخت آرمانهاى اسلامى.  (مطهرى، ج‏24، ص: 434 )
اما خانواده به عنوان کوچکترین نهاد اجتماعی از جایگاه ویژه و مهمی برخوردار است و در متون دینی به عنوان محبوب خالق هستی یاد شده است  َ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَا بُنِیَ بِنَاءٌ فِی الْإِسْلَامِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنَ التَّزْوِیجِ   ( شیخ صدوق ، ج‏3، ص: 384)    اسلام عزیز دستوراتش تماما در راستای نیل به تکامل فردی و اجتماعی است که دستورات فردی و عبادی را در کنار دستورات اجتماعی و جمعی بر پیروان خود فرض نموده است  و برای تشکیل و استحکام این نهاد مقدس ،  بخش قابل توجه ای از دستورات خود را به این موضوع اختصاص داده است  چون خانواده به عنوان عنصری مهم در ساختار شخصیت انسانی ، نقش ایفا می کند  ( شریف آبادی ، پاییز 82 ، ص 18 )  یکی از مواردی که می تواند به سرعت پایه های زندگی را متزلزل نماید و چون ویروسی محیط گرم خانه را به محیطی سرد و بی روح تبدیل نماید وجود مشکلات واختلافات می باشد و زن و مرد به عنوان رکن اصلی خانواده به جایی که بر مشکلات فائق آییند و اختلافات را حل نمایند از آنها کوه ساخته و روح و روان خود را که باید در مسیر تکامل سیر دهند به مسیر سقوط و گمراهی می کشند .
وجود مشکلات اجتماعی و آشفتگی های حاد خانوادگی و وضعیت آشفته بخش قابل ملاحظه ای از زندگی های مردم از طرفی و اثرات و عواقب شوم آن در جامعه و  تربیت نسل فردا از طرف دیگر توجه به این موضوع را دو چندان می کند که برنامه ای کامل و کاربردی برای الگوگیری و اصلاح این مشکلات مدون گردد.
اگر اسلام عزیز مدعی ترسیم بهترین راه زندگی می باشد و اندیشه مهدویت پاسخ گوی کامل و جامع به وضعیت نابسامان بشری است می تواند این تدوین برنامه را رهنمود گردد و وضع نابسامان زندگی برخی از مردم که از وجود اختلافات و مشاجرات رنج می برند را به نحو احسن اصلاح و راه برون رفت از مشکلات را برای آنها ترسیم نماید.
هرچند در زمینه الگوگیری از آموزه های دینی و معرفتی دین مبین اسلام در مورد زندگی و مشکلات آن منابع خوبی به رشتته تحریر در آمده اما در این نوشتار برآنیم که از طرفی غنای آموزه های مهدوی را در بعد اجتماعی آن به اثبات رسانده  واز طرفی آموزه های مهدوی را به صورت کاربردی آنهم در زندگی بیان کنیم ، پس تنها به بخشی از معارف دینی که آموزه های مهدوی است تمسک کرده و درسهایی که برای پیشگیری و درمان مشاجرات و اختلافات از آن  استفاده می شود را برای یک زوج شیعی بیان می کنیم به امید آنکه مفید اثر باشد .
از محوریت عدالت در آموزه های مهدوی تا نقش آن در زندگی  ایده آل
عدالت گمشده انسان در همه اعصار و زمانها بوده و برای به دست آوردن آن بهای سنگینی پرداخت نموده ولی همچنان محروم از آن می باشد. میل به عدالت طلبی یک احساس دائمی و ذاتی در تمام عصرها و نسل ها است  ( شریعتی ، محمد باقر ، پاییز 88، ص 32 )چون مادر همه اصلهاست.  (مطهرى، مرتضی ،  مجموعه‏آثار ج‏23، ص: 516 ) بدیهی است که این خواست فطری بشر بی حکمت نمی باشد چون عدالت  در هر کجا قدم گذاشت همراه خود رفاه و امنیت و آسایش می آورد و اگر از جامعه ای رخت بر بست ظلم و ستم و ناامنی جایگزین  عدالت خواهد شد و انسان از زندگی ایده آل و مدینه فاضله محروم می گردد مقام قداست عدالت تا آنجا بالا رفته که پیامبران الهى به خاطر آن مبعوث شده‏اند.  (مطهرى، مرتضی ،  مجموعه‏آثار، ج‏16، ص: 430 ) لَقَدْ ارْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ انْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزانَ لِیَقومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ   به یقین ما فرستادگان خود را با دلایلى روشن (از منطق و معجزه) فرستادیم و با آنها کتاب (آسمانى) و وسیله سنجش (معانى و شناسایى حق از باطل و وزن اشیاء خارجى) فرو فرستادیم تا مردم (در زندگى دنیا) به قسط و عدل برخیزند  (حدید آیه 25)
بنابر آیات و روایات گسترش عدالت در گستره عالم فقط در دوران حکومت امام مهدی( عجل الله تعالی فرجه الشریف )  محقق خواهد شد  و فراگیری عدالت را امام صادق ( علیه السلام )  اینچنین توصیف می فرمایند :  إِنَّ قَائِمَنَا... وَ اللَّهِ لَیَدْخُلَنَّ عَلَیْهِمْ عَدْلُهُ جَوْفَ بُیُوتِهِمْ کَمَا یَدْخُلُ الْحَرُّ وَ الْقَرُّ    هان به خدا سوگند! (مهدى) عدالت خویش را تا درون خانه‏هاى مردم وارد مى‏کند، به همان گونه که هواى گرم و هواى سرد به درون وارد مى‏شوند. ( الغیبةللنعمانی، 1397 هجرى ، ص : 297)  و کمتر حدیثی درباره حضرت آمده که عدالتش در آن یادآوری نشده باشد از رسول خدا ( صل الله علیه و آله) نقل شده که فرمودند: مهدی أول العدل  ( صدوق  ، 1395 ق  ، ج : 1 ص : 268)  وَ یَسَعُهُمْ عَدْلُهُ  ( مجلسی ، 1404 ق،  ج : 51 ص : 74  )وأَعْدَلُهُم   ِالسَّوِیّ»  (مجلسی ، 1404 ق ، ج‏51، ص: 79) واز بارزترین صفات حضرت الْعَدْلِ الْمُنْتَظَر  ( شیخ طوسی ،   1365 ش، ج : 3 ص : 110) می باشد
 هرچند محقق شدن  چنین عدالتی در سطح عمومی قبل از حکومت آن مصلح جهانی امری محال به نظرمی رسد اما  با الهام گرفتن از این آموزه مهدوی می توانیم در خانه که کوچکترین نهاد اجتماعی است  برای بقاء و استحکام آن کوششی داشته باشیم چون محوریت عدالت در آموزه های مهدوی حاکی از اهمیت و زیر بنا بودن آن دارد که اگر محور زندگی و زیر بنای فکری یک زوج شیعی قرار گیرد بی شک جامعه آرمانی و زیبای عصر ظهور را در وسعتی کوچکتر که خانه و زندگی آنها خواهد بود نمایان می شود خانه و خانواده هم می توانند به کشوری کوچک که درگیر جنگهای داخلی است تبدیل شده و عرصه ظلم و حق کشی گردد  و هم می تواند مدینه فاضله ای شود که عدالت در سرتاسر آن حاکم است انتخاب هریک از این دو تصویر ، برعهده اعضای خانوادهه است ، اما پیشه کردن عدالت در ارتباطات ، برخوردها و مسائل زندگی از عوامل پایداری یک خانواده محسوب می شود ( نیلی پور ، مهدی ، بهار 89 ،  ص 99 )
از آنجا که عدالت یعنی رعایت حقوق افراد دیگر ( مطهری ، مجموعه آثار ،  ج 23 ، ص 517) باید توجه داشت که  بخش عمده ای از مشکلات بین زوجین به خاطر عدم رعایت حقوق طرفین است و توجه هم ندارند چون احتمال تجاوز به حقوق مادی و معنوی همسر بیش از هر کس دیگر است (سادات ،محمد علی ، 1384ش ،ص45) و زوجها بعد از گذشت زمانی نسبت به حقوق طرف مقابل خود بی اهمیت گشته و انتظار دارند که همسرشان به وظایف خود عمل کند و گلایه دارند ، غافل از اینکه باید همسران از خود شروع کنند و حتی اگر همسرشان هم در انجام حقوق او سستی نمود باز هم او باید به خاطر وظیفه ای که بر عهده دارد به حقوق او عمل کند .
پس لازم است یک زوج شیعی عدالت (رعایت حقوق یکدیگر ) را در درون خانه خود اجرایی نموده تا خانه و کاشانه آنها چون دوران ظهور حضرت مملو از زیبایی و شادی گردد و بدانند که برای زن و مردی که با یکدیگر پیمان زناشویی می بندند و وارد زندگی مشترک می شوند ، پرداختن به وظایف همسری و جلب رضایت خاطر و بالاخره رونق بخشیدن به کانون خانواده از مهمترین امور است (سادات ،محمد علی ، 1384ش ،ص43) لازم به ذکر است برای  سامان یافتن مسئله حقوق و وظایف در خانواده سه مرحله وجود دارد      اول : شناخت این حقوق و وظایف        دوم : عمل به آن وظیفه و تکلیف         سوم : مراعات دو جانبه این حقوق  ( محدثی ، جواد ، 82 ش  ،  ص 48 )
برای شناخت حقوق و وظایف ، عقل و دین بهترین چراغ دین هستند برای نمونه امیرالمومنان علی ( علیه السلام )  شوهرداری را وظیفه زن دانسته (  جهاد زن اینست که خوب شوهر دارى کند ) ( خصال صدوق ، ترجمه کمره‏اى،1377 ش،  ج‏2، ص: 375 )  و امام سجاد ( علیه السلام )  وظیفه مرد را ، رحمت و بخشش می دانند ( فَإِنَّ لَهَا عَلَیْکَ أَنْ تَرْحَمَهَا ) ( شیخ حر عاملى‏ ، 1409 ه ، ج : 15 ص : 173)  
پس عمل به وظایف و حقوق طرف مقابل ، مهمترین رکن اجرایی شدن عدالت است و نباید لحظه ای از آن غافل گشت و حتی اگر همسرش روزی در انجام وظایف خود سستی نمود او باید وظایف خود را انجام دهد .







انتظار وظیفه منتظر و محرک زندگی او
از جمله آموزه های مهدوی انتظار فرج است ، انتظاری که از وظایف پیروان حقیقی آن حضرت بوده  و در لسان مبارک پیامبر گرامی ( صل الله علیه و آله   ) از برترین اعمال شمرده شده است  . اَفْضَلُ أَعْمَالِ أُمَّتِی انْتِظَارُ الْفَرَجِ    افضل اعمال امّت من انتظار فرج از ناحیه خداى تعالى است. ( شیخ صدوق ، 1395 ق  ، ترجمه پهلوان، ج‏2، ص: 547)   وبر این وظیفه ،  فضیلتی چون مقام والای شهادت را وعده نموده اند  از امام صادق از پدرانش از امیر المؤمنین( علیهم السّلام ) روایت شده است که فرمودند:  الْمُنْتَظِرُ لِأَمْرِنَا کَالْمُتَشَحِّطِ  بِدَمِهِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ    منتظر امر ما مانند کسى است که در راه خدا به خون خود درغلطد ( شیخ صدوق ، 1395 ق  ، ترجمه پهلوان، ج‏2، ص: 548)  
هرچند در بعد دینی و اخروی بر این آموزه  مهدوی ثوابهای زیادی وعده داده شده ایم اما نباید از فواید و آثار دنیوی انتظار غافل شد یکی از پیامد های مهم انتظار فرج و چشم به راه مصلح جهانی بودن عدم یاس و ناامیدی است  ( جعفری ، پاییز 81 ، فصل نامه انتظار ، ش 5 ، ص 268)  امید ، محرک انسان برای رویارویی با آینده است و انسان برای تداوم زندگی و تحمل دشواریهای آن نیازمند انگیزه ای نیرومند است که در پدیده ای   امید به آینده  تجلی می یابد  ویکتور فرانک می گوید :  شخصیتهای سالم ... به آینده می نگرند و به هدفها و وظایف آتی توجه می کنند  ( شرفی ، cdسفیر نور ) امید انسان  را در نیل به نجات ، رهایی ، نیرومندی  و توانگری قادر خواهد بود  ( آصفی ، ص 23 )  و نا امیدی از وضع  موجود و یاس از آینده بی شک  مسبب  اختلالات  روحی و  روانی  در ضمیر انسان  می شود و موجبات یک زندگی خسته  کننده و ملال آور را برای او فراهم می کند و اگر انسان با نور امید ، خود را از پرتگاه نا امیدی نجات ندهد کم کم پایه های عقیده و زندگی او سست  و شکننده می شود و تحمل زندگی را نوعی حماقت دانسته و برای نجات خود راه چاره ای می جوید  اهمیت این مطلب ، زمانی روشن تر می شود که بدانیم افسردگی ، به عنوان بیماری قرن ، شایعترین و دشوارترین اختلالی است که انسان معاصر با آن مواجه است ( شرفی ، cdسفیر نور )
پس انتظار ، فرهنگ است ومفهومی فرهنگی که در ساختار ذهنی ، اسلوب اندیشه ، شیوه زندگی و چگونگی نگرش به آینده  ، دخالت موثر و فعالی دارد. ( آصفی ، ص 23 ) بنابراین  اعتقاد به وجود مقدس حضرت مهدی ( عجل الله تعالی فرجه الشریف ) امید را در دلها  زنده می کند .انسانی که معتقد به این اصل است ، نا امید نمی شود ، چون می داند یک  پایان روشن حتمی وجود دارد ...سعی می کند که خودش را به آن برساند و از حرکت  نمی ایستد بلکه سعی در تحقق آن دارد و از این رو در برابر مشکلات تن به شکست نمی دهد .(حائری پور ، محمد مهدی ، زمستان 88 ،ص 16 )وبا تکیه بر این مبانی دیگر افسردگی در میان پیروان مکتب انتظار جایی ندارد  ( شرفی ، cd سفیر نور )   
این آموزه مهدوی این نیاز حقیقی انسان را به امید برطرف می کند و از بروز و ظهور مسائل و مشکلاتی که بر ناامیدی مترتب است جلوگیری می کند وبدیهی است یکی از ضروریاتی که باید همسران در زندگی خود به آن توجه کنند امیدوار بودن به آینده خود و زندگی مشترک خود است.
علت اصلی زحمات و کارهای سختی که همسران انجام می دهند و در کسب امکانات زندگی خود تلاش می کنند ناشی از همین امید به آینده است و اگر لحظه ای این امید قطع گردد بی شک تلاشها و کوششهای آنها به سستی و افسردگی تبدیل می گردد.
از آنجا که یک زوج شیعی این امیدوار بودن به آینده را در قالبی زیباتر و محکمتر ارائه می کنند و همواره انتظار و امید آن مصلح جهانی را در دل می پرورانند بهتر و بیشتر از کسانی که خود را از این موهبت محروم کرده اند می توانند بر مشکلات فائق آمده و راه برون رفت از آنها را بجویند چون امید در آنها با مولفه های دینی و مذهبیشان گره خورده و اجازه نا امیدی را از آنها به کلی سلب نموده و در سخترین لحظات هم نگاه آنها را  متوجه آینده ای زیبا از هر نظر می کند .
و این امید است که اگر زیربنا و بستر زندگی آنها گردد مشکلات را خرد و ناچیز می دانند و در پی راهکاری می گردند در نتیجه  شانس آنها برای برون رفت از مشکلات  بیش از دیگران است  امیرالمومنین علی  ( علیه السلام ) می فرمایند : فَإِنَّ کُلَّ رَاجٍ طَالِبٌ   هر امدواری جوینده است ( کلینی ، 1365 ش ،  ج : 2 ص : 343)  بر خلاف کسانی که این امید واری را در چهارچوبه خانه و زندگی خود دانسته که با اندک تغییر و مصیبتی نور امید را از قلب خود بیرون کرده وسستی و نا امیدی را در زندگی خود جریان می دهند که نتیجه چنین زندگی ای از قبل معلوم است.   








سیره شناسی حضرت و نقش الگو در زندگی
 از آموزه های مهدوی و از وظایف مهم یک شیعه درعصر غیبت اقتدا نمودن به ان حضرت است  از پیامبر  (صل الله علیه و آله ) منقول است که فرمودند: طُوبَى لِمَنْ أَدْرَکَ قَائِمَ أَهْلِ بَیْتِی وَ هُوَ یَأْتَمُّ بِهِ فِی غَیْبَتِهِ قَبْلَ قِیَامِهِ «خوشا به حال کسی که قائم از اهل بیت مرا درک کرده و در غیبت او قبل از قیامش به او اقتدا نماید ...». (شیخ صدوق ،  1395 ق  ، ج‏1، ص: 286 ) یعنی اقتدا و الگوی شیعه در زمان غیبت باید آن امام همام باشد و شیعه در همه تعاملات خود باید از آن حضرت پیروی کند و بدیهی است برنامه فکری و عملی آن حضرت  الهام گرفته از رسول خدا(صل الله علیه و آله )  و امیر المومنان(علیه السلام ) وائمه اطهار (علیهم السلام ) است « وَ یَعْمَلُ بِسُنَّتِی » (  محدث اربلى ، 1381 ق ، ج‏2، ص: 472 )  « إذا قام سار بسیرة رسول الله» ( مجلسی ، 1404 ق ، ج‏ 52، ص: 347)   « وَ سَارَ بِسِیرَةِ عَلِیٍّ »؛ (کلینی ، 1365 ش ، ج‏1، ص: 411 ) پس اقتدا به آن حضرت یعنی الگوگیری از سیره حضرات معصومین (علیهم السلام )   در همه ابعاد زندگی.
وقتی برنامه ای  که برای اصلاح جامعه آنهم در وسعت جهانی آن ، الهام گرفته از سیره فکری و عملی حضرات معصومین (علیهم السلام )    باشد بی شک برای خانه هم می تواند بهترین روش برای ترسیم زندگی شیرین  و مدیرت در مشکلات باشد چون بسیاری از مشکلات موجود در روابط انسانی ، ناشی از نارسایی در الگوهای ارتباطی دارد (سادات ،محمد علی ، 1384ش ،ص45)
اگر یک زوج شیعی در زندگی مشترک خود سیره آن انوار نورانی را الگوی رفتاری خود قرار دهند بی شک جامعه زیبای مهدوی را در وسعت خانه خود به نظاره خواهند نشست چون حضرات معصومین (علیهم السلام )    در زندگی خود با انواع مصائب و مشکلات مواجه بوده اند که با بهترین روشها ، مدیریت نموده و راه برون رفت از مشکلات را برای خود ترسیم نموده اند و می توانند بهترین و کارآمدترین الگو ها برای ما باشند .






نقش نظارت حضرت مهدی  ( عجل الله تعالی فرجه الشریف ) بر اعمال و رفتار ناپسند خانوادگی یک زوج شیعی  
یک شیعه با استناد از قرآن و روایات معتقد است  که اعمال و رفتار او غیر از آنکه در منظر خالق یگانه عالم است ، دیگرانی چون پیامبر و ائمه اطهار ( علیهم السلام ) هم شاهد و گواه اعمال او هستند  و  همین اعتقاد  را در مورد امام حی در هر زمان با باور قویتری معتقد است و این اعتقاد از آموزه های مهدویت به راحتی قابل استفاده است .
از صفات حضرت عین الله  است یعنی دیده بیدار خدا در میان خلق ، دیده بان هستی ، چشم خدا در مراقبت کردار بندگان ( پاک نیا ، عبد الکریم ، ص 27) وخود آن وجود پاک در توقیع خود به شیخ مفید می‌فرماید: « إِنَّا غَیْرُ مُهْمِلِینَ لِمُرَاعَاتِکُمْ وَ لَا نَاسِینَ لِذِکْرِکُمْ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَنَزَلَ بِکُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَکُمُ الْأَعْدَاءُ ما در رسیدگی و سرپرستی شما، کوتاهی و اهمال نکرده، شما را از یاد نبرده‌ایم که اگر جز این بود، دشواری‌ها و مصیبت‌ها بر شما فرود می‌آمد و دشمنان، شما را ریشه‌کن می‌نمودند.» (مجلسی  ، بحار الأنوار ، ج‏53، ص: 175)و باز فرموده اند: َ لَا یَعْزُبُ عَنَّا شَیْ‏ءٌ مِنْ أَخْبَارِکُمْ وَ مَعْرِفَتُنَا بِالزَّلَلِ الَّذِی أَصَابَکُ و هرگز چیزی از اخبار شما و مصیبت هایی که بر شما وارد می‌شود بر ما مخفی نخواهد بود» ( بحار الأنوار ، ج‏53، ص: 17)
و وجود حضرت در جزیره خضراء ، عالم هور قلیا و مانند اینها توهمایی هست رد شده و افسانه هایی هستند بی دلیل (جعفری ، محمد صابر ، 86 ش ، ص 61 ) چون بر خلاف این از امام صادق ( علیه السلام ) روایت داریم که فرمودند :صَاحِبَ هَذَا الْأَمْرِ یَتَرَدَّدُ بَیْنَهُمْ وَ یَمْشِی فِی أَسْوَاقِهِمْ وَ یَطَأُ فُرُشَهُمْ وَ لَا یَعْرِفُونَ  میان آنان آمد و شد نماید، در بازارهایشان گام بردارد و قدم بر فرشهاى ایشان گذارد و آنان او را نشناسند ( مجلسی ،  بحار الأنوار ، ج‏52، ص: 155)
و اگراین اعتقاد در زندگی یک زوج شیعی ظهور و بروز بیشتری داشته باشند به نحوی که امام حی را شاهد بر اعمال خود بدنند و معتقد باشند که این اعمال آنها به حضرت عرضه خواهد شد و موجبات ناراحتی و رنجیده خاطر گشتن آخرین ذخیره هستی را فراهم می کنند ، دیگر در مورد اختلافات و مشاجراتی  که به وجود می آید تجدید نظر کرده و موجبات آن را فراهم نمی کنند. چون خود حضرت فرموده اند که : فَمَا یَحْبِسُنَا عَنْهُمْ إِلَّا مَا یَتَّصِلُ بِنَا مِمَّا نَکْرَهُهُ وَ لَا نُؤْثِرُهُ مِنْهُمْ  هیچ چیز ما را از ایشان محبوس نمى‏دارد جز اخبارى که از ایشان بما مى‏رسد و ما را مکروه و ناراحت مى‏سازد و از ایشان انتظار نداریم ( مجلسی ،  بحار الأنوار ، ج‏53، ص: 178)
 اگر یک زوج شیعی نقش رضایت ولی خدا را در همه ابعاد زندگی در نظر بگیرند و بدانند که اعمال و رفتار خانوادگی آنها در منظر و مرعای امام زمانشان ( عجل الله تعالی فرجه الشریف ) است ، با احتیاط بیشتری با همسر خود برخورد می کنند. و دیگر با وجود اندک موردی آتش مشاجره و اختلاف را روشن نمی کند .    

نقش مهم عشق مشترک در تداوم و زیبایی زندگی یک زوج شیعی
زندگی یک زوج شیعی بر مبنای اصول و مشترکاتی شکل می گیرد و در موارد اساسی نقاط مشترک فراوانی با هم دارند و دارای بینشها و گرایشها و سلیقه های کم و بیش یکسانی هستند از این رو ، در زندگی مشترک ، تناسب فکری و روحی زیادی با هم دارند (سادات ،محمد علی ، 1384ش ،ص24) بدیهی است که اگر این نقاط مشترک و اصول نباشد زندگی سخت و شکننده و غیر ممکن می شود این طرح موضوعات مشترک و مورد علاقه طرفین و گفتگو پیرامون آنها علاوه بر تقویت ارتباط ، موجب تبادل اطلاعات و نزدیکی افکار می شود که خود قدم موثری در گسترش تفاهم است (سادات ،محمد علی ، 1384ش ،ص93)
یکی از این نقاط مشترک که نقش بسزایی هم در زندگی دارد و هم در آموزه های دینی به عنوان وظیفه مطرح گردیده ، محبت ودوست داشتن حضرات معصومین ( علیهم السلام ) است . رسول خدا (صلى اللّه علیه و آله ) می فرمایند : أدبوا أولادکم على ثلاث خصال، حب نبیکم، و حب أهل بیته، و قراءة القرآن  (فیروز آبادى ، سید مرتضى ، 1392 ق ، ج‏2، ص: 79)
اما برای ما که در عصر غیبت هستیم و حضرت مهدی ( عجل الله تعالی فرجه الشریف ) به عنوان امام حی و زمان ما مطرح است باید محبت و علاقه خود را به حضرت در قالبهای گوناگون ابراز داریم  اعمالی مثل صدقه دادن به نیابت از آن حضرت و به قصد سلامتی حضرت  (موسوی اصفهانی،سید محمد تقی، 87ش، ج2 ،‌ ص 259) تجدید بیعت با آن حضرت بعد از فرائض همه روزه و هر جمعه (موسوی اصفهانی ، سید محمد تقی، 87ش، ج2 ،‌ص 279) درود فرستادن بر آن حضرت  (موسوی اصفهانی،سید محمد تقی،87ش، ج2 ،‌ ص314) بیاد حضرت بودن  (موسوی اصفهانی ، سید محمد تقی،87ش، ج2 ،‌ ص362) همه در این رابطه می باشد
بدیهی است که این محبتها به فرموده امام علی ( علیه السلام)  در راستای محبت الهی است مَنْ أَحَبَّکُمْ فَقَدْ أَحَبَّ اللَّه (شیخ صدوق ، 1404 ق ،ج‏2، ص: 613) و به مقتضای مَنْ أَحَبَّکُمْ فَقَدْ أَحَبَّ اللَّه  حب او ، حب خدا است . هرچه مهر آن بزرگوار در دل انسان بیشتر شود ، صفای باطن و کمال معنویش فزونتر گردد.  محبت امام عصر نیز هرچه بیشتر در دل انسان پیدا شود ، او را بمرحله عالیتری از اخلاق و فضیلت می رساند (حجازی ، سید جمال الدین ، پیام امام زمان ، صفحه 49)
پس یک زوج شیعی با توجه به محبتی که هر دو نسیت به امام زمان خود دارند او را به عنوان عشق مشترک خود دانسته و همواره یکدیگر را بخاطر آن وجود نازنین دوست دارند.
و به خاطر این وجه مشترک است که از بروز بسیاری از مشکلات و اختلافات جلوگیری می کند و آنها را همچون دو گوهر در کنار هم معنی می بخشد و زندگی را در کام آنها شیرین می گرداند.
احکام الهی بهترین برنامه برای زندگی ایده آل
اسلام دین کامل و جامعی است و برای تمام ابعاد زندگی بشر برنامه دارد و نظریه خوشبختی در همه عرصه های زندگی را برای انسان به بهترین وجه ترسیم نموده است ، اما اجرایی نمودن این برنامه ها و قبول حرف دین بر عهده انسان می باشد. و اگر انسان به آنچه دین برای او مقرر کرده با بهانه های واهی وسست پشت کند بی شک بهره ای از دین نخواهد برد و دچار اختلافات و گرفتاریها می شود .   
بی شک تمام زیبایی دوران ظهور هم به خاطر اجرایی شدن تمام برنامه های اسلامی است از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله )  نقل شده که  فرمودند : «... یُقِیمُ حُدُودَ اللَّهِ وَ یَحْکُمُ بِحُکْمِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ »  «... حضرت مهدی ( عجل الله تعالی فرجه الشریف ) حدود الهی را بر پا کرده و به حکم الهی قضاوت خواهد نمود.» (صدوق ، 1395 ق  ، ج‏1، ص: 156)
اگر یک زوج شیعی به این مهم توجه کنند و در زندگی مشترک خود به جای اینکه برای هوا و هوسهای نفسانی خود اعتبار قائل گردند ، برای برنامه ها و احکام اسلام جایی باز کنند ؛ دیگر شاهد این همه اختلافات و مشاجرات نخواهند بود ، چون دین مبین اسلام برای زندگی مشترک همسران بهترین برنامه ها را مقرر کرده تا در سایه دین با آرامش زندگی کنند و به تکامل حقیقی خود برسند و بدون هیچ گونه اختلاف و مشاجره ای مسیر زندگی را سپری کنند .
و باید بدانند در هر کجا که بوی اختلاف و مشاجره می آید بی شک یکی از زوجین به آنچه دین برای او مشخص نموده عمل نکرده است .  







عمل به آموزه های قرآنی زیر بنای فکری خانواده ایده آل
قرآن به عنوان کتاب خاتم و مهمترین متن دینی یک مسلمان است  که ضامن حجیت روایات معصومین ( علیهم السلام )        هم می باشد وبرنامه ای عملی برای رهپویان خود ارائه می دهد و هر آنچه برای سعادت و تکامل بشر مورد نیاز است بیان می کند امام رضا ( علیه السلام )      در کلامی گهربار می فرمایند: کلام اللَّه لا تتجاوزوه، و لا تطلبوا الهدى فی غیره فتضلّوا   از کلام خدا تجاوز مکنید، و در غیر آن جویاى راه مشوید که گمراه خواهید شد (اخوان حکیمى- احمد آرام  ، 1380ش ، ج‏2، ص: 265)
آنچه از آموزه های مهدوی به سادگی برداشت می شود این است که به این کتاب آسمانی آنهم در همه ابعادش در دوران ظهور عمل می گردد امام باقر( علیه السلام) می فرمایند  : «  یَعْمَلُ بِکِتَابِ اللَّهِ »  « او به کتاب خدا عمل می‌کند» (کلینی ، 1365 ق  ، ج‏8 ، ص396 ) وازامیرالمومنان علی (علیه السلام) نقل شده که فرمودند: « یُعَلِّمُونَ النَّاسَ الْقُرْآنَ کَمَا أُنْزِلَ » « آن گونه که قرآن نازل شده به مردم تعلیم می دهند.» (محمد بن ابراهیم نعمانى ، 1397 ه ، ص: 318) و خود حضرت هم در کلامی می فرمایند که:  و انی أدعوکم إلى اللّه و إلى رسوله (صل الله علیه و آله ) و العمل بکتابه  (سید ابن طاوس ، 1370 ش ، ص: 65 )  پس در دوران حکومت حضرت قرآن نقش محوری برای اصلاح جامعه بر عهده  دارد.
بی شک پشت کردن به این متن وحیانی مضرات دنیوی و اخرویی در پی خواهد داشت  و بخش عمده ای از مشکلات زوجین به عدم اطلاع از معارف عظیم وحی و عمل نکردن به آن بر می گردد که از راهکارهای اساسی برای برون رفت از مشکلات فهم بیشتر این معارف است و اگر می خواهند دچار مشکلات و اختلافات نگرددند باید به معارف وحیانی برگردند و ضمن آموختن آن در زندگی خود کاربردی کنند .
قرآن کریم  اساس  رابطه زنا شویی را مودت و رحمت می داند که رابطه ای برتر و والاتر از پیوند شهوانی یا بهره گیری اقتصادی و سودجویانه است ، بنیادی که بر اساس مودت و رحمت شکل می گیرد ، آثار بسیار پرخیر و برکتی نه تنها برای زن و شوهر و فرزندان بلکه برای جامعه دارد  (سادات ،محمد علی ، 1384ش ،ص20)          
بدیهی است با این نگاه به زندگی بساری از مشکلات همسران حل خواهد شد و باید دانست که زندگی دری دارد و برای ورود به زندگی  باید از در آن وارد شد ( وَ أْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوابِها ) (بقره ، 189) و دِر زندگی در آیات و روایات به بهترین وجه ترسیم شده است .  



پرهیزکاری و اخلاق نیکو مولفه مشترک یک منتظر و زندگی آرمانی
در آموزه های مهدوی برای منتظر در عصر غیبت پرهیزکاری و اخلاق نیکو را جزء وظایف اولیه او دانسته شده است لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ غَیْبَةً فَلْیَتَّقِ اللَّهَ عَبْدٌ وَ لْیَتَمَسَّکْ بِدِینِهِ  براى صاحب این امر غیبتى است باید هر بنده‏اى تقوى پیشه کند و بدین خود بچسبد. ( کلینی ،1365 ش ،ج : 1 ص : 336 )َ مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَکُونَ مِنْ أَصْحَابِ الْقَائِمِ فَلْیَنْتَظِرْ وَ لْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحَاسِنِ الْأَخْلَاقِ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ هرکس دوست دارد از یاران حضرت قائم باشد باید منتظر باشد و در حال انتظار به پرهیز کاری و اخلاق نیکو رفتار کند ( نعمانى ، 1397 ق ، ص: 201)
هر چند رعایت پرهیزکاری و اخلاق برای یک شیعه از وظایف اوست اما نباید از ابعاد و نتایج دنیوی و اجتماعی آن غافل گشت مخصوصا در زندگی مشترکی که هر دو معتقد به این مبانی هستند چون یکی از موثرترین عوامل در تامین خوشبختی زوجین ، داشتن اخلاق خوب و پسندیده است (سادات ،محمد علی ، 1384ش ، ص106) و در ضرورت این مطلب همین بس که بیش از 70 % اختلاف های زنا شویی به دلیل عدم توافق اخلاقی بروز می کند . ( امینی ، 78ش ، ص 28 )
متاسفانه در ذهن برخی چنین است که مولفه¬های دینی و مسائل اخلاقی برای قبر و قیامت انسان ضرورت دارد و در اجتماع و مسائل زندگی مشترک جایی ندارد در حالی که آنچه ادامه زندگی را با همسر ممکن می سازد ، تنها زیبایی او نیست ، وجود تفاهم و کمالات روحی و اخلاقی همسر در این میان نقش والاتری بر عهده دارد . (سادات ،محمد علی ، 1384ش ، ص 28 )  و بدون اخلاق و رفتارهای مناسب ، زندگی دوام زیادی نخواهد داشت  
پس یک زوج شیعی هرچه به این آموزه مهدوی و وظیفه خود در دوران غیبت اهمیت بیشتری دهند  در مقابل پایه های زندگی مشترک آنها محکمتر و محبت طرفینی بین آنها بیشتر خواهد شد .






حفظ زبان وظیفه ای برای منتظر و ضرورتی برای زندگی ایده آل  
از جمله آموزه های مهدوی که از لسان  مبارک نبی مکرم اسلام ( صل الله علیه و آله و سلم )  به ما رسیده است و وظیفه ای را برای ما مقرر می کند حفظ زبان است جابر گوید گفتم: یا ابن رسول اللَّه! برترین عملى که در آن زمان مؤمن انجام مى‏دهد چیست؟ فرمود: حفظ زبان و خانه‏نشینى. ( کمال الدین-ترجمه پهلوان،1380 ش،  ج‏1، ص: 604) و این کار هرچند که در هر زمانی خوب و پسندیده است ولی چون انسان در زمان غیبت حضرت صاحب الزمان بیشتر در معرض خطر و زیان و فتنه و امتحان است ، اهتمالش به این امر موکدتر و مهمتر از سایر زمان هاست (موسوی اصفهانی ، سید محمد تقی ، 87ش ، ج 2 ،‌ص 449)
در آموزه های دینی بیشتر ما را به سکوت دعوت نموده اند تا حرف زدن حضرت باقر(علیه السّلام ) فرمودند . همانا شیعیان ما بى‏زبان و گنگ و لال هستند  (موسوى همدانى  ، سید ابو الحسن ، بحار الانوار-ترجمه جلد 67 و 68، ج‏2، ص: 286) مگر در موادی که وظیفه چیز دیگری را حکم کند . چون زبان نقش بسیار مهمی در فلاح و رستگاری انسان دارد و اگر کنترل آن بدست هوای نفس باشد یقینا بالاترین خطر برای صاحب خود محسوب می شود.  
یکی از مهمترین ارکان زندگی ، محبت طرفینی است و از مصادیق بارز محبت و خوش اخلاقی نوع حرف زدن است اگر انسان خوب و با محبت حرف بزند و زبان خود را از ناملایمات حفظ کند بی شک لذت و شیرنی زندگی را در کام خود احساس خواهد نمود و اگر بر زبان خود هرآنچه که بخواهد جاری کند و چون عقربی به دیگران نیش زبان زند بی شک پایه های زندگی سست و شکننده خواهد شد .
همسران باید توجه داشته باشند که حرفهای آنها بیش از حرکات و سکنات آنها تاثیر دارد و گاهی با نیش زیانی باعث بروز ناراحتی  در دل شده و بعد به بغض وکینه تبدیل می شود چون به فرموده امیر المومنان علی ( علیه السلام ) زخم زبان از زخم نیزه عمیق تر است طَعْنُ اللِّسَانِ أَمَضُّ مِنْ طَعْنِ السِّنَانِ (شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحکم،1366 ش، ج‏4، ص: 256)
چه خوب است یک زوج شیعی مواظب زبان خود بوده و زبان و کلام خود را از هر گونه فحش و ناسزا و زخم زبانی پاک کرده و با جملاتی که در آن محبت و ادب موج می زند همدیگر را مورد خطاب قرار دهند  که با این کار بدون شک وظیفه خود را در عصر غیبت انجام داده و پایه های زندگی خود را محکمتر نموده و از بروز مشاجرات و اختلافات جلوگیری می کنند.
هرچند این کار فوائد دیگری همچون بهتر تربیت شدن فرزندان و آرامش طرفینی هم در پی دارد.
                       
نقش تخریبی دروغ در زندگی آرمانی
از دیگر آموزه های مهدوی نابودی دروغ آنهم به دست حضرت مهدی ( عجل الله تعالی فرجه الشریف ) از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله ) نقل شده،که  فرمودند :«...  بِهِ یَمْحَقُ اللَّهُ الْکَذِب...» «... خداوند به وسیلة او، دروغ را نابود ‌می‌نماید ....»
از اصولی که نه تنها در زندگی خانوادگی بلکه در زندگی اجتماعی نیز کار آمد است ، اصل صداقت در نیت ، گفتار و رفتار بوده که از مهمترین ملاکهای انتخاب همسر ، همسایه ، همسفر و همکار نیز به شمار می رود ، رعایت این اصل مهم در طول زندگی بسار ضروری است (  نیلی پور ، مهدی ، بهار 89، ص 110 ) متاسفانه بسیاری از افراد براثر تربیتهای نادرست محیط خانواده به صفت  ناخوش خانمان برانداز دروغ دچار می شوند و از کودکی چنان به آن عادت می کنند که بعدها از آن به عنوان پناگاهی برای رهایی از جرایم حویش استفاده می کنند ( کتابچی ، محسن ، 1381 ش ، ص 195)
هرچند به وسیله دروغ انسان برای مدتی در امان می ماند و یا سودی را متوجه خود می کند اما باید توجه داشت که غیر از آنکه گناه بزرگی را مرتکب شده ، کم کم اعتماد خود را در جامعه از دست خواهد داد.
خطر این دروغ وقتی دوچندان می شود که متوجه باشیم که سرچشمه گناهان دیگر هم می شود  حضرت  لقمان به فرزندش می فرمایند : سرچشمه‏ى تمام گناهان دروغ است
آنچه از این آموزه مهدوی برای یک زوج شیعی قابل استفاده است این می باشد که برای ترسیم جامعه  زیبای مهدوی قبل از هر چیز باید دروغ از بین برود تا اساس کارها بر مبنای اعتماد و صداقت  شکل گیرد .و اگر آنها هم می خواهند زندگی¬شان همراه با لذت و آرامش باشد و اعتماد طرفینی که از ارکان مهم یک زندگی است عمود خیمه آنها گردد باید دروغ که نقش تخریبی دارد از زندگی خود بیرون کنند واگر در زندگی مشترک خود خواسته باشند اساس زندگی را بر دروغ گذارند بی شک زمانی نخواهد گذشت که صدای شکسته شده پایه های اعتماد در زندگی به گوششان می رسد .
پس توصیه می شود که مواظب نقش تخریبی دروغ بوده و صداقت را پیشه کار خود ساخته تا در سایه آن اعتماد طرفینی حاصل گردد .



زندگی ایده آل عاری از کینه و دشمنی است  
از جمله آموزه های مهدوی این است که در دوران ظهور حضرت کینه و دشمنی در دلها جایی نخواهند داشت لو قد قام قائمنا لأنزلت السماء قطرها، و أخرجت الأرض نباتها، و لذهب الشحناء من قلوب العباد  زمانی که قائم ما قیام کند آسمان نزولات خود را فرو می ریزد و زمین گیاهانش را برویاند و کینه و دشمنی از دلهای بندگان رخت بربندد  (مشکینى  ، على ،1424 ق ، ص: 723)
بی شک کینه و دشمنی نقش مخرب و مانعی جدی برای ترسیم جامعه مهدوی می باشد که با از بین رفتن کینه ها و دشمنی ها در دوران ظهور حضرت ، جای صفا و محبت و زیبایی و تکامل بشر در دلها باز می شود .
 بدیهی است که اگر یک زوج شیعی متوجه باشند که برای ترسیم جامعه مهدوی اول باید کینه ها و دشمنیها از دل بیرون رود ؛ می توانند از این آموزه مهدوی درسی برای زندگی مشترک خود بگیرند .چون باید  خانه آشیانه کوچک عشق و میدان بزرگ تبادل عواطف و احساسات و بانک مهرورزی ( نیلی پور، مهدی، بهار 89، ص 99) باشد ، نه جای بروز کینه ها و دشمنی ها
از آنجا که کینه ها موجب لذت نبردن از زندگی می شود می توان به راحتی حدس زد که بخش عمده ای از اختلافات و شکایتهای همسران از یکدیگر  به خاطر وجود کینه ها و دشمنی هایی است که در بین آنها وجود دارد .
بهترین توصیه ای که به همسران شیعی می شود این است که زندگی امروز خود را چون فردای ظهور عاری از هر گونه کینه و دشمنی کنند و بدانند هیچ ثمر مثبتی در این کینه ها وجود ندارد بلکه فقط آتشی می افروزند که خود و فرزندانشان قربانیان اصلی آن هستند .
برای از بین بردن کینه و دشمنیها بهترین راه آن عفو و گذشت است . از نبی مکرم(صل الله علیه و آله )  منقول است که فرمودند :  تعافوا یسقط الضّغائن بینکم.    همدیگر را ببخشید تا کینه‏هایتان از میان برخیزد. (پاینده ، ابو القاسم ، 1382 ش، ص: 386 )  

هدیه عاملی موثر برای زدودن کدورتها در زندگی آرمانی
یکی دیگر از آموزه های مهدوی عطاها و هدایای حضرت مهدى ( عجل الله تعالی فرجه الشریف )  در عصر ظهور است  از پیامبر (صلی الله علیه و آله ) نقل شده که فرمودند:  « یَکُونُ عَطَاؤُهُ هَنِیئ » « عطاهاى او گواراست.» (مجلسی ، بحار الأنوار ، ج‏51، ص: 82) علت اینکه هدایای حضرت در عصر ظهور گوارا است یا به خاطر بی منت بودن آن است و یا به خاطر اهمیت و مورد نیاز بودن مردم است و این هدایا عاملی موثر برای زدودن دروغ و کینه از جامعه مهدوی می باشد.
توجه به این آموزه مهدوی و کاربردی نموده آن در زندگی یک زوج شیعی بی شک یکی از تکنیکهای ارزان ، آسان ولی موثر برای فعال نگه داشتن عواطف بین افراد در بستر زندگی بوده و علاوه بر تعمیق احساسات و زدودن کدورت ها ، مانع فرسایشی شدن روند زندگی می شود (نیلی پور ، مهدی ، بهار 89 ، ص 105) چون هرازچند گاهی احتمال کدورتها و مشاجراتی بین همسران می رود که برای  پاک کردن این غبارها از آیینه دل هدیه دادن  از عوامل موثر است . از پیامبر (صلی الله علیه و آله ) نقل شده که فرمودند:  الْهَدِیَّةُ تُذْهِبُ الضَّغَائِنَ مِنَ الصُّدُور  هدیه کینه‏ها را از دل بیرون کند (مجلسی ،  بحار الأنوار ، ج‏72، ص: 46)
از آنجا که هدف اصلی در هدیه ابراز محبت است نیازی به تهیه و خرید هدیه ای گران قیمت نیست بلکه هرآنچه که این مهم را برساند  و ابراز علاقه درونی را تفهیم کند مطلوب بوده و ارزش دارد .








کارکرد های عقل  در زندگی ایده آل
عقل ، نیروی تشخیص و تمیز و عامل اساسی در درک حقایق است و وظیفه شناخت دست و نادرست ، و مصلحت و مفسرت را بر عهده دارد (سادات ،محمد علی ، 1384ش ،ص64)  وجود عقل برای انسان از ارزش فوق العاده ای برخوردار است و برای او بالاترین سرمایه  می باشد و فصل ممیز او با حیوان است  و به  وسیله  این گوهر گرانبهاست که آدمی راه را از بیراهه و صلاح را از فساد تشخیص می دهد و در پرتو فروغ و روشنایی آن خود را از تاریکیها و پرتگاه های زندگی نجات می دهد ( کتابچی ، محسن ، 1381 ش ، ص 19) و سودمندترین ارزش انسانی است امیر المومنین علی  (علیه السلام )می فرمایند :  عَلَیْکَ بِالْعَقْلِ فَلَا مَالَ أَعُودَ مِنْ لازم باش عقل را پس نیست مالى سودمندتر از آن(خوانسارى ، جمال الدین، 1366 ش ، ج‏4، ص: 287)
برای رسیدن به یک جامعه ایده آل قبل از هر چیز باید بینش و گرایشهای مردم را سامان داد و برای این کار باید افکار مردم  را به حد کمال مطلوب رساند ، در دوران ظهور حضرت این عمل انجام خواهد پذیرفت  از امام باقر  (علیه السلام ) نقل شده که درباره حضرت مهدی ( عجل الله تعالی فرجه الشریف )  فرمودند: « إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ یَدَهُ عَلَى رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهِ عُقُولَهُمْ وَ أَکْمَلَ بِهِ أَخْلَاقَهُ » «چون قائم ما قیام کند دستش را بر سر بندگان می گذارد و عقول آن ها را متمرکز ساخته و فکرهایشان را به کمال می رساند.» ( مجلسی ، بحار الأنوار ، ج‏52، ص: 336)
اگریک زوج شیعی می خواهند زندگی ایده آلی داشته باشند و چون دوران ظهور و جامعه مهدوی شاهد زیباییها باشند ودر مواجه شدن با مشکلات راه برون رفتی پیدا کنند باید به این سرمایه هستی بیش از پیش بها داده و در زندگی خود نقش اساسی برای این موهبت الهی ایجاد کنند چون نه تنها احساس بلکه هیچ انگیزه و حرکتی در انسان نباید بر خلاف مقتضیات عقلی باشد  (سادات ،محمد علی ، 1384ش ،ص63)   باید توجه داشت که این عقل کارکردها و ثمرات خوبی دارد امیر المومنین علی  (علیه السلام ) می فرمایند : ثمرة العقل مداراة النّاس.  میوه عقل و خرد مداراکردن با مردم است (خوانسارى ، جمال الدین،1366 ش ، ج‏3، ص: 329) و امام حسن (علیه السلام ) می فرمایند : رَأْسُ الْعَقْلِ مُعَاشَرَةُ النَّاسِ بِالْجَمِیل  برخورد نیکو با مردم ، اساس خردمندی است (محدث اربلى ، 1381 ق ، ج‏1، ص: 571)  جای بسیار تعجب است که زن و شوهری که با یکدیگر پیمان زنا شویی امضاء نموده اند چرا مدارا و برخرد نیکو که ثمره عقل است در زندگی آنها به چشم نمی خورد  و با وجود اندک اختلافی احساسات  خود را محور قرار داده و آتش دعوا را بر می انگیزند و برای عقل خود هیچ گونه ارزشی قائل نمی شوند  راه عاقلانه تر این است که زن و شوهر در آغاز زندگی سعی کند با تمایلات و استعدادها و شرایط جسمانی و روانی یکدیگر آشنا شوند و با همین حال هم دیگر را بپذیرند و تحمل کنند ، تصمیم بگیرند با مذاکره و تفاهم ، برنامه منسجم و قابل عمل را برای خود تنظیم نمایند   (امینی ، ابراهیم ،78ش، ص 20) یک زوج شیعی باید دقت داشته باشند که اصلاح عقول از هواها و هوسها از ارکان یک جامعه مهدوی درعصر ظهوراست پس آنها هم می توانند با تاسی از آن دوران به تکامل و به کار گیری این مهم همت گمارند که در سایه این نعمت است که با همسر خود مدارا می کند و با برخورد نیکو موجبات یک زندگی عاری از هرگونه اختلاف و مشکلی را برای خود فراهم می کنند.
نقش امر به معروف  و نهی از منکر در زندگی ایده آل
وجود امر به معروف و نهی از منکر در دین به نحوی برای بقاء و ادامه دین تعبیه شده است و یکی از وظایف مسلمین در هر عصر و زمانی می باشد و در عصر ظهور به این مهم به نحو فراگیر ارزش داده خواهد شد امام باقر(علیه السلام ) در این باره می فرمایند :« لَا یَرَى فِیکُمْ مُنْکَراً إِلَّا أَنْکَرَ » « هیچ زشتی را در شما نمی‌بیند جز آنکه از آن نهی می‌کند.» (کلینی ، 1365 ش ، ج‏8، ص: 396)
بی شک رعایت مراتب امر به معروف و نهی از منکر از ضروریات است و حضرت بر مبنای نصیحت و خیرخواهی که بهترین و موثرترین  روش است ، عمل می کند . در زیارت حضرت می خوانیم السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْوَلِیُّ النَّاصِح ( قمی ، شیخ عباس ،  مفاتیح‏الجنان ص : 60)
آنچه از این آموزه مهدوی برای زندگی یک زوج شیعی قابل استفاده است این می باشد که:
اولا باید توجه داشته باشند که روحیات آنها و خواسته هایشان با یکدیگر فرق دارد و این امری طبیعی بوده و نباید دستاویز مشاجره و اختلافات گردد.
ثانیا اگر روحیات و اخلاقیاتی را در همسر خود مشاهده می کند که نمی پسندند باید با روش نصیحت و خیرخواهی تذکر دهند به این معنی که در ایام خوب زندگی که کدورتها و کینه ها در سطح پایینی می باشد و محبت طرفینی در حد نرمال است ، با لسانی خیرخواهانه موضوع را مطرح کند .
 که با این کار معایب زندگی بهتر و بیشتر برطرف می گردد و زندگی آنها همچون دوران ظهور از یک طراوت و زیبایی خاصی برخوردار خواهد شد.







متصف به صفات یاران حضرت مهدی  ( عجل الله تعالی فرجه الشریف ) رمز زندگی زیبا
آنچه از آموزه های مهدوی در مورد یاران و کارگزاران حضرت در عصر ظهور برداشت می شود این است که آنها افرادی خوب و کامل از هر نظر هستند. از امام علی (علیه السلام ) نقل شده که درباره اصحاب و کارگزاران حضرت مهدی ( عجل الله تعالی فرجه الشریف )  فرمودند: «... و لا یفرحون بأحد ...» «... به کسی ـ جز خدا ـ دل نمی بندند.» ( سید مرتضى فیروز آبادى ، 1392 ق ، ج‏3، ص: 334)
 وامام صادق (علیه السلام )  در روایتی اصحاب حضرت مهدی ( عجل الله تعالی فرجه الشریف )  را این چنین توصیف می‌کند: «... و هم النجباء ...» «... آنان افرادی نجیب می‌باشند ...».(سید ابن طاوس ،  1370 ش  ، ص: 202) بی شک یکی از محورهای جامعه زیبای مهدوی وجود چنین افرادی هستند که برای اصلاح جامعه ، خود قبل از هر کس مصلح گشته اند.  
یک زوج شیعی هم  باید توجه داشته باشد که اگر یک زندگی زیبا می خواهند باید در وحله اول خود مصلح گردند و به جای اینکه تمام وقت خود را برای مشاجرات و اختلافات بی اساس هزینه کنند ، برای اصلاح خود کوششی کنند تا نتیجه آن که زیبایی و شیرینی است را ببینند .











نتیجه گیری:
خانواده نقشی مهم در جامعه و سعادت و کمال بشری دارد اما وجود اختلافات و مشاجرات خانوادگی که در زندگی قابل ملاحضه ای از مردم به چشم می خورد ، تهدید جدی برای نابودی این نهاد ارزشمند به حساب می آید .  که به این منظور دستورات زیادی از جانب شرع مقدس برای گرمی این نهاد کوچک اما مهم و مقدس رسیده است .
بخشی از معارف دین ، آموزه های مهدوی است که در این مقاله برآن شدیم که با توجه به این آموزه ها، نقش آن را در تحکیم بنیاد خانواده ارزیابی کنیم و به یک زوج شیعی متذکر گردیم که اعتقاد و عمل به این آموزه ها هر چند بر آنها فرض و واجب است ، اما از نقش مهم و کاربردی این آموزه ها در تحکیم بنیاد خانوادگی آنها نباید غافل گردند .
یک زوج شیعی با توجه به آموزه های مهدویت خود می توانند به مراتب بیشتر و بهتر از زوجهایی که از  این نعمت به نحوی محروم هستند ، روابط خانوادگی خود استحکام بخشند و را راه برون رفت ازمشکلات را بیابند. و بدانند که آموزه ای مهدوی از یک غنای کافی و وافی برخوردار است که حتی برای استحکام روابط خانوادگی هم کاربرد دارد .
بدیهی است که دانستن و اطلاع از این آموزه ها نقشی ندارد ، بلکه کاربردی نمودن و عمل به این آموزه ها است که این سعادت را برای آنها به ارمغان می آورد که غیر از آنکه به وظیفه شرعی خود عمل کرده اند ، شاهد یک زندی ایده آل و خوبی خواهند شد که لذت و شیرینی آن را درکامشان احساس می کنند و در سایه این زندگی است که می توان افرادی مصلح برای آن مصلح جهانی تربیت نمود .
به امید آنکه عقاید و آموزه های مهدوی در جامعه کاربردی و اجرایی گردد تا فاصله میان غیبت و ظهور را کم کنیم و برای ظهور آن منجی ادیان راهی هموار کنیم.



منابع

    قرآن کریم
    مفاتیح الجنان
    کلینی ، الکافی ، 1365 ش ، تهران  ، دار الکتب الإسلامیة ، چاپ چهارم  ، 8 ج
    شیخ صدوق ، من لا یحضره الفقیه ، 1404 ق ، قم ، ناشر: جامعه مدرسین ، چاپ دوم ، 4ج
    شیخ صدوق ، علل‏الشرائع ، قم ،چاپ : انتشارات مکتبة الداورى ، 1ج  
    شیخ صدوق ، کمال الدین و تمام النعمة ، 1395 ق  ، تهران ، ناشر: اسلامیه ، چاپ دوم ، دو جلد در یک مجلد
    شیخ صدوق ، کمال الدین و تمام النعمة - ترجمه پهلوان ، 1380 ش ، قم ،ناشر: دار الحدیث ، چاپ اول ، 2ج
    شیخ صدوق ، خصال -  ترجمه کمره‏اى ،1377 ش ، تهران ، ناشر: انتشارات کتابچى ، چاپ اول ، 2ج
    شیخ مفید ، ارشاد القلوب- ترجمه رضایى ، 1377 ش ، تهران ، ناشر: اسلامیه ، چاپ سوم ، 2ج
    نعمانى ، محمد بن ابراهیم ، الغیبة للنعمانی ، 1397 ق ، تهران ، ناشر: نشر صدوق ، چاپ اول ، 1ج  
    محدث اربلى ، کشف الغمة فی معرفة الأئمة ،  1381 ق ، تبریز ، ناشر: بنى هاشمى ، چاپ اول ، 2ج
    حر عاملی ،محمد بن حسن ، وسائل‏الشیعة ،  1409 ق ، قم ، چاپ : مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث ، چاپ اول ، 29ج
    نوری طبرسی ، میرزا حسین  ، مستدرک‏الوسائل ، 1408 ق ، قم ، چاپ : مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث ،  چاپ اول ، 18ج
    علامه مجلسى  ،  بحار الأنوار ، 1404 قمرى ، بیروت – لبنان ، چاپ : مؤسسة الوفاء ، 110ج
    علامه مجلسى  ، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار ، تهران ، ناشر: اسلامیه ،42ج
    شیخ طوسی ،  تهذیب الأحکام  ، 1365 ش ، تهران ، چاپ : دار الکتب الإسلامیه ، چاپ  چهارم ، 10ج
    سید ابن طاوس ، الملاحم و الفتن فی ظهور الغائب المنتظر( عج) ، 1370 ش ، قم، ناشر: شریف رضى ، چاپ اول ، 1ج
    خوانسارى ، آقا جمال الدین ، شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحکم ، 1366 ش ، تهران ، دانشگاه تهران ، چ اول ، 7ج
    پاینده ، ابو القاسم ، نهج الفصاحة مجموعه کلمات قصار حضرت رسول (صل الله علیه و آله ) ، 1382 ش ، تهران ، دنیاى دانش ، چ4 ، 1ج
    اخوان حکیمى ، الحیاة با ترجمه احمد آرام ،1380، تهران ،  دفتر نشر فرهنگ اسلامى ، 6ج
    طباطبایی ، محمد حسین ، شیعه در اسلام ، انتشارات اسلامی وابسطه بجامعه مدرسین حوزه علمیه قم
    مطهری ، مجموعه‏آثاراستادشهیدمطهرى، ج‏16
    مطهری ، مجموعه‏آثاراستادشهیدمطهرى، ج‏23
    مطهری ، مجموعه‏آثاراستادشهیدمطهرى، ج‏24
    موسوی اصفهانی ، سید محمد تقی ، مکیال المکارم ،  ترجمه سید مهدی حائری قزوینی ، 87ش ، قم  ، مسجد جمکران ، ، 2ج
    موسوى همدانى  ، سید ابو الحسن ،  ترجمه جلد 67 و 68 بحار الانوار ، تهران ، ناشر: کتابخانه مسجد ولى عصر ، 2ج
    مشکینى  ، على ، تحریر المواعظ العددیة ،1424 ق ، قم،  ناشر: الهادى ، چاپ هشتم ، 1ج
    فیروز آبادى ، سید مرتضى ، فضائل الخمسة من الصحاح الستة ،1392 ق ، تهران ،  ناشر: اسلامیه ، چاپ دوم  ، 3ج
    امینی ، ابراهیم ، همسر داری ، 78ش ، قم ، بوستان کتاب ، 1ج
    شریف آبادی ، باقر ، نظام خانواده در اسلام ، ترجمه لطیف راشدی ، پاییز 82 ، نشر بین الملل ، نوبت اول ، 1ج
    محمد محمدی ری شهری ، رمز موفقیت در زندگی ، سال 80 ، نشر دار الحدیث ، چ دوم ، 1ج
    سلیمیان ، خدامراد ، فرهنگ نامه مهدویت ، بهار 88، قم ، ناشر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ، چاپ دوم ، 1ج
    سلیمیان ، خدامراد ، درسنامه مهدویت ، زمستان 88 ، قم ، ناشر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ، چاپ پنجم  ، 3ج
    حائری پور ، محمد مهدی ، نگین آفرینش ، زمستان 88 ،  ناشر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ، چاپ 22 ، 1ج
    آصفی ، محمد مهدی ،  انتظار پویا ، ترجمه تقی متقی ، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی ، نوبت  پنجم ، 1ج
    عاطفه احمدی – سمیه فرزاد فرد ، تنها راه ، بهار 85 ،   نشر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی فارس ، چاپ فرهنگ  ، چ اول ، 1ج
    شریعتی ، محمد باقر ، آینده بشر ، پاییز 88 ، فصلنامه معارف اسلامی ، شماره 77 ، 1ج
    نیلی پور ، مهدی ، خانواده مهدوی ، بهار 89 ، نشر مرغ سلیمان ، چاچ دوم ، 1ج
    کتابچی ، محسن ، آیین زندگی از دیگاه امام رضا (علیه السلام ) ، 1381 ش ، مشهد ، نشر الف ، چاپ دوم ، 1ج
    پاک نیا ، عبد الکریم ، امام زمان سرچشمه نشاط جهان ، نشر فرهنگ اهل البیت ، نوبت چهارم ، 1ج
    حجازی ، سید جمال الدین ، پیام امام زمان ، قم ، نشر مولود کعبه ، چاپ چهاردهم ، 1ج
    سادات ،محمد علی ، راهنمای همسران جوان ، 1384ش ، تهران ، دفتر نشر فرهنگ اسلامی ،  چاپ دهم ،1ج
    محدثی ، جواد ، الفبای زندگی ، 82 ش  ، قم ، نشر موسسه بوستان کتاب قم ، نوبت دوم ، 1ج
    محمد صابر جعفری ، اندیشه مهدویت و آسیبها ، پاییز 81 ،  فصل نامه انتظار ، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی ، شماره 5 ، سال دوم ، 1ج  
    شرفی ، محمد رضا ، مقدمه ای بر آثار تربیتی و روان شناختی انتظار ، cdسفیر نور ، بنیاد فرهنگی موعود فارس
 



نظرات:

نام:
پست الکترونیکی:
متن یادداشت :
کد امنیتی :