wait لطفا صبر کنید

صفحه اصلی » مجله شماره 25 » مقالات
بازدید: 3659
0/0 (0)
بررسی و تحلیل کتاب ملاحم و فتن ابن طاووس
 

بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه

ملاحم‌نگاری یا پیش‌گویی حوادث مهم، پیشینه‌ای به قدمت ادیان الهی دارد و در روایات اسلامی عنوان «ملاحم و فتن» از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. محدثان و مؤلفان مسلمان از قدیم به این دو عنوان توجه داشته‌اند و به صورت‌های مختلف، به آن پرداخته‌اند. برخی ذیل کتاب‌های روایی خود، باب یا فصلی را به یکی از این عناوین اختصاص داده‌اند و برخی کتاب‌های مستقلی در این زمینه تألیف نموده‌اند.

مؤلفان شیعه غالباً از عنوان «ملاحم» استفاده کرده و حوادث آخرالزمان و نشانه‌های ظهور را در کتاب‌هایی با عنوان «ملاحم» آورده‌اند. در فهرست‌های نجاشی و شیخ طوسی بیش از بیست کتابِ ملاحم نام برده شده که تنها در دو مورد تعبیر «الفتن» وجود دارد: یکی الفتن و الملاحم جعفر بن محمد فرازی و دیگری الفتن حسن بن علی بن ابی‌حمزه بطائنی که نجاشی پس از معرفی این کتاب توضیح می‌دهد مقصود همان ملاحم است. به نظر می‌رسد، عنوان «فتن» در میان اهل‌سنت و عنوان «ملاحم» در میان مؤلفان شیعه خصوصیتی داشته که در انتخاب نام کتاب به آن توجه کرده‌اند. این خصوصیت را می‌توان ناشی از اختلافات دیدگاه شیعه و اهل‌سنت درباره نظام حاکم دانست؛ زیرا بیشتر قیام‌ها که علیه دستگاه خلافت صورت پذیرفته، از دیدگاه اهل‌سنت فتنه به شمار می‌آید.

بنابر آنچه گفته شد، در میان عناوین کتاب‌ها دو استثنا به چشم می‌خورد: یکی کتاب سید بن طاووس مشهور به ملاحم که نام اصلی آن التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن است و دیگری کتاب ملاحم ابن‌منادی نام دارد. اما توجیه این نام‌گذاری روشن است؛ زیرا کتاب سید، بر سه کتاب فتن از اهل‌سنت به نام‌های الفتن ابن حماد، الفتن سلیلی و الفتن زکریا بن یحیی مشتمل است. از این‌رو، نام مجموعه را به روش آنان گزیده است. ابن‌منادی نیز با توجه به آن‌که شیعه نیست و شاید به دلیل تأثیرپذیری از کتاب ملاحم دانیال، کتاب خود را به روش معمول شیعیان نام‌گذاری کرده است.

 

دریافت مقاله


نظرات:

نام:
پست الکترونیکی:
متن یادداشت :
کد امنیتی :