wait لطفا صبر کنید

صفحه اصلی » مجله شماره 15 » مقالات
بازدید: 4053
0/0 (0)
انصار المهدی ع در ادعیه و زیارات
 

 نگارنده : رضا زکریائی

 
انصارالمهدی(عج) از تعلّقات قلبی و عاطفی خویش هم در راه مولا و یاری او گذشته اند، البته تعلّق قلبیِ فیما بین آنها با مولایشان آنقدر گیرا و زیبا و به قدری پررنگ و پر شور است که خود به خود محبّتها و عواطف دنیوی در برابر آن رنگ باخته است؛..

 

مقدمه :
آخرین ذخیره و حجّت الهی برای هدایت بشر و بسط و گسترش عدل در سراسر جهان، در تمام سالهای طولانی غیبت در انتظار فراهم آمدن زمینۀ یک قیام و دعوت خالص و از هر لحاظ پیروزمندانه می باشد.
اگر بنا بود ماهیت قیام و ظهور امام مهدی(عج) معجزه آمیز و خارق العاده باشد ، این اعجاز و خرق عادت احتیاج به این همه تأخیر و انتظار نمی داشت. پس روشن است که جریان تحقّق حاکمیت الهی بر روی زمین و توسط حضرت حجّت(عج) اساساً معمولی و با تکیه بر استعدادهای عادی موجود در زمین صورت می پذیرد و این بدان معناست که جبهۀ حق برای مقابله و نبرد با جریان باطل و برای زدودن تاریکیهای جهالت و نفسانیّت از روی زمین علاوه بر شرایط لازم دیگر، نیازمند نیروی کافی و کیفی میباشد.
ضمن اینکه حاکمیت حق بر روی زمین و نابودی باطل اگر به صورت معجزه صورت پذیرد، اختیار انسانها در انتخاب مسیر درست و عبودیت و طاعت امام بی ارزش یا بسیار کم ارزش میگردد، که این با حکمت الهی مبنی بر مختار بودن انسان در این دنیا منافات اساسی دارد.
البته نقش امدادهای غیبیِ الهی و ارتباط معنوی و ماورائی امام(ع) و اصحاب ایشان در پیروزیها و تحقّق دولت حقّه را نمی توان نادیده گرفت، لذا یکی از سلاحهای قوی در این جبهۀ سخت، سلاح دعا بوده و هست.
ائمۀ معصومین(ع) در طول تاریخ زندگانی خویش و نیز خود حضرت صاحب الأمر(عج) استفاده های فراوانی از تضرّع و مناجات به درگاه الهی کرده و در فرصتهای مناسب اقدام به آموزش ادعیه و مناجاتهایی با مضامین عالی به شاگردان و شیعیان خویش می نمودند.
این نوشتار پژوهشی است با موضوع یاران بقیة اللّه(عج) که منابع آن همین ادعیه و مناجاتهاست ، و در سه بخش تقدیم میگردد :       1) ضرورت یاری امام عصر(عج)
                 2) ارزش یاران و دعای اهل بیت (ع) در حقّ ایشان
                 3) خصال یاران حضرت مهدی
امید است در پرتوی منبع نورانی دعا، وجودمان مملوّ از نور گشته بتوانیم در رکاب خورشید، سهمی در گرمابخشی به سیّارۀ سرد و تاریک زمین داشته باشیم.
ضرورت یاری امام عصر(عج)
نصرت و یاری حضرت ولی عصر(عج) چه در فراهم نمودن شرائط و زمینه های ظهور و چه در کنار حضرت و در ایّام ظهور و قیام و حتّی پس از آن در جریان ادارۀ حکومتِ فراگیر مهدوی در جهان، جزء درخواستها و آرزوهای مؤمنین و مشتاقین آن حضرت می باشد.                                                                                         
* در میثاق نامه ای که هر روز صبح به رسم تجدید عهد با اماممان می خوانیم عرضه می داریم:
   الّلهمّ اجعلنی من انصاره و اعوانه و ... (1)
* در دعای قنوت امام باقر(ع) آمده است :    
      خدایا ؛ گرچه فرج و ظهور نزدیک است ، ولى نزدیک‏ترش ساز ؛ و اگرچه به نزدیکى ما رسیده است ، ولى آن را برسان؛ و گمان اهل یقین را محقّق ساز؛ مؤمنان را به آرزویشان که برپایى حقّ تو ، و یارى دین تو ، و آشکارشدن حجّت تو و انتقام‏گرفتن از دشمنان توست ، برسان.    أَللَّهُمَّ فَقَرِّبْ ما قَدْ قَرُبَ ، وَأَوْرِدْ ما قَدْ دَنى ، وَحَقِّقْ ظُنُونَ الْمُوقِنینَ ، وَبَلِّغِ الْمُؤْمِنینَ تَأْمیلَهُمْ ، مِنْ إِقامَةِ حَقِّکَ ، وَنَصْرِ دینِکَ ، وَإِظْهارِ حُجَّتِکَ ، وَالْإِنْتِقامِ مِنْ أَعْدائکَ .(2)
* در دعای قنوت امام رضا(ع) در روز جمعه، آمده است :                                                                           
« و به او اذن بده تا با دشمن تو و دشمن خودش به نبرد برخیزد؛ و مرا نیز از یاران آن حضرت قرار ده ؛ همانا ، تو بر هر چیزى توانا هستى.»                                                                                                                
  وَأْذَنْ لَهُ فی جِهادِ عَدُوِّکَ وَعَدُوِّهِ ، وَاجْعَلْنی مِنْ أَنْصارِهِ ، إِنَّکَ عَلى کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدیر. (3)
* و گاهی اشتیاق و آمادگی برای یاری حضرت در دعاهای اهل بیت(ع) در اوج خود مطرح گشته است به طوری که آرزوی نصرت حضرت برای نزدیکان و عزیزان نیز درخواست شده است.                                                      
 در دعایی که سید بن طاووس نقل می کند آمده است : ومن  و پدر و مادر و فرزندان شان و فرزندان مرا از کسانی قرار ده که آن حضرت را یاری میکنند و بوسیلۀ او در دنیا و آخرت یاری می شوند.
 « وَاجْعَلْنی وَوالِدَیَّ وَما وَلَدا وَوُلْدی مِنَ الَّذینَ یَنْصُرُونَهُ ، وَیَنْتَصِرُونَ بِهِ فِی الدُّنْیا وَالْآخِرَةِ. »(4)
* در دعای قنوت امام حسن عسکری(ع) وا نهادن و عدم یاری امام باعث تأسّف و حسرت انسان معرفی شده است :        رحم کن حسرت خوردن ما را - هنگام از دست دادن - بر آنچه ما را بازداشتى از یارى او و طلب برپائى حق آنچه براى ما راهى به سوى بازگشت آن نیست                                                                                                      
«... وَارْحَمِ ... تَلَهُّفَنا عِنْدَ الْفَوْتِ عَلى ما أَقْعَدْتَنا عَنْهُ مِنْ نُصْرَتِهِ ، وَطَلَبِنا مِنَ الْقِیامِ بِحَقِّ ما لا سَبیلَ لَنا إِلى رَجْعَتِهِ» .(5)
ارزش یاران و دعای اهل بیت (ع) در حقّ ایشان
فراهم آمدن نیروی کافی جهت نصرت جبهۀ حق به قدری مهم و حیاتی است که امیرالمؤمنین (ع) در قنوت شریفشان و نیز در دعای افتتاح که مورد سفارش امام عصر (عج) است، از قلّت یاران به درگاه الهی شکوه می نمایند:
بار الها ؛ از عدم حضور پیامبرمان ، کمى نفرات‏مان ، فراوانى دشمنان‏مان، پشتیبانى دشمنان‏مان از یکدیگر علیه ما به توشکایت می کنیم.
أَللَّهُمَّ إِنَّا نَشْکُو إِلَیْکَ غَیْبَةَ نَبِیِّنا وَقِلَّةَ عَدَدِنا ، وَکَثْرَةَ عَدُوِّنا ، وَتَظاهُرَ الْأَعْداءِ عَلَیْنا.(6)
لذا ائمۀ اهل بیت(ع) در مناسبتهای مختلفی جهت فراهم آمدن نیروی کافی و در حقّ یاران حضرت ولیعصر(عج) دعا می نمودند که عبارات نورانی ذیل از آن موارد است :
الف) دعا جهت فراهم شدن یاران به قدر کافی :
* سید بن طاووس وکفعمی قنوتی از امام زمان(عج) نقل می کنند که حضرت در آن به درگاه خدا عرضه می دارد :                                                                                                                                     اى کسى که خلاف وعده‏اش رفتار نمى‏کند؛ وعده‏اى را که به من دادى، وفا کن؛ و تمام یارانم را برایم گرد آور ، و به ایشان صبر و استقامت عطا کن. 
        یا مَنْ لایُخْلِفُ الْمیعادَ أَنْجِزْ لی ما وَعَدْتَنی ، وَاجْمَعْ لی أَصْحابی وَصَبِّرْهُمْ. (7)
ب) دعا جهت طلب یاری خداوند برای یاران
* در فرازی از دعایی که سید بن طاووس برای روز سیزدهم ماه رمضان نقل نموده اند می خوانیم :                                 خدایا؛ دوست بدار هر کسى او را دوست مى‏دارد، و دشمن بدار هر کسى را که با او دشمنى مى‏ورزد، و یارى کن هر که او را یارى مى‏کند...                                                                                                                 
 اَللَّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ ، وَعادِ مَنْ عاداهُ ، وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ ... (8)
ج) دعا جهت ثبات قلوب یاران برای ولایت و نصرت امام :
* در دعایی که امام صادق(ع) به عبدالله بن سنان در روز عاشوراء تعلیم دادند آمده که:
    خدایا ... و دل‏هاى پیروان آن‏ها (عترت پیامبر) و حزب خودت را بر فرمان‏برى ، دوستى ، یارى و موالات آن‏ها ثابت و استوار بدار؛ و آنان را کمک کن و در برابر اذیّت‏هایى که در راه تو به آنها مى‏رسد صبر و شکیبایى به ایشان عنایت فرما.                                                                                                                                 
« أَللَّهُمَّ ...وَثَبِّتْ قُلُوبَ شیعَتِهِمْ وَحِزْبِکَ عَلى طاعَتِهِمْ وَوِلایَتِهِمْ وَنُصْرَتِهِمْ وَمُوالاتِهِمْ ، وَأَعِنْهُمْ وَامْنَحْهُمُ الصَّبْرَ عَلَى الْأَذى فیکَ»(9)
د) دعا جهت طلب تأیید وقوّت الهی برای یاران امام
* در قنوتی که از امام زمان (عج) نقل شده است آمده :                                                                        
خداوندا ... و سپاهیان و یارانش را نیرومند و قوى گردان.                                                                       
«وَأَیِّدْ جُنُودَهُ وَأَعْوانَهُ...»(10)
* در دعایی دیگر از حضرت آمده :
    خداوندا یاری کنندۀ او را قوت بده                                                                                                    
«... الّلهُمّ ... و قَوِّ ناصِرَهُ ...»(11)
* در دعای معروف غیبت که امام رضا(ع) امر به خواندن آن نموده اند می خوانیم:                                          
 و او را به یارى خودت تأیید کن و با رعب افکندن بر دل دشمنانش پیروزش گردان ، و یارانش را نیرومند ساز.     
«وَأَیِّدْهُ بِالنَّصْرِ، وَانْصُرْهُ بِالرُّعْبِ، وَقَوِّ ناصِریهِ» (12)
خصال یاوران مهدی(عج)
باید دانست که حکومت امام مهدی(عج) حکومتی است عادلانه در افق عبودیت خدا و نیز ماهیّت جهانی دارد. قطعاً برای تحقّق یک چنین حکومتی با این کیفیت و گستردگی باید از بهترین رهبری و برنامه و ناب ترین و خالصترین یاران بهره برد ، طبعاً رهبری و برنامۀ عالی و سعادت آفرین در ولایت و مدیریت امام متجلّی است. در یاران حضرت نیز باید خصال و صفاتی وجود داشته باشد تا با رهبری و برنامۀ حضرت سنخیّت داشته و نیز بتواند عامل بسیار خوبی برای جذب و انقلاب در قلوب و تحوّل به سمت آرمانهای الهیِ حضرت بوده و در عمل هم الگویی عالی برای انسانهای بیگانه از تعالیم اسلامی و الهی باشد.
اینک به معرّفی و بررسی برخی از خصال یاوران مهدی(عج) خواهیم پرداخت که در لسان ادعیّه بدانها اشاره شده است:
1 . معرفت و یقین
اعتقاد و یقین به راه، جزء اصولی ترین شرایط هر حرکتی است، یاران ولیعصر(عج) در مورد اطاعت و یاریشان از حضرت، عاری از هر گونه شک و شبهه ای هستند و به فرامین ایشان و ضرورت اطاعت از امامشان ایمان و یقین دارند.
* در دعای غیبت که مولایمان امام رضا(ع) امر به خواندن آن نموده اند و نیز در دعای ظهور که سید بن طاووس آن را نقل نموده است آمده :                                                                                                        
...آن‏چه گفتیم (در مورد یاری حضرت) را براى ما خالص از هر شکّ و شبهه‏اى قرار بده.                             
«...وَاجْعَلْ ذلِکَ لَنا خالِصاً مِنْ کُلِّ شَکٍّ وَشُبْهَةٍ. »(13)
2 . خلوص نیّت
* باز در همان مدرک سابق بعد از همان فراز مذکور می خوانیم:                                                          
  آن‏چه گفتیم (در مورد یاری حضرت) را براى ما خالى از خودنمایى و شهرت گردان؛ که به وسیله آن ،کسى غیر از تو را طلب نکنیم، و جز تو را اراده ننمائیم.
«وَاجْعَلْ ذلِکَ لَنا خالِصاً مِنْ کُلِّ ... رِیاءٍ وَسُمْعَةٍ ، لانَطْلُبُ بِهِ غَیْرَکَ ، وَلانُریدُ بِهِ سِواکَ» (14)
* در دعایی دیگر:                                                                                                                    
 آن‏چه گفتیم (در مورد یاری حضرت) را براى ما خالى از خودنمایى و شهرت گردان آن گونه که به غیر تو اعتماد نکنیم و از این کار ، جز تو را نطلبیم.                                                                                                      
«وَاجْعَلْ ذلِکَ مِنَّا خالِصاً مِنْ کُلِّ شَکٍّ وَشُبْهَةٍ وَرِیاءٍ وَسُمْعَةٍ ، حَتَّى لانُریدَ بِهِ غَیْرَکَ ، وَلانَطْلُبَ بِهِ إِلّا وَجْهَکَ.» (15) .
3 . اطاعت
یاران مهدی (عج) فرمان امام را دستور خدا می دانند و آنان چون حقیقت عبودیّت را در وجود خود یافته اند، بی چون و چرا و در هر شرایطی مطیع امر مولایند.
* در دعای ظهور می خوانیم:                                                                                                        
ما را موفّق به تبعیّت و پیروى و اداى حقّ آن حضرت بفرما ، بر ما منّت بگذار به پیروى از ایشان در سختى‏ها و رنج‏ها.                         «الّلهُمَّ ... وَوَفِّقْنا لِمُتابَعَتِهِ ، وَأَداءِ حَقِّه وَامْنُنْ عَلَیْنا بِمُتابَعَتِهِ فِی الْبَأْساءِ وَالضَّرَّاءِ.» (16)
اطاعت از امام اگر برخاسته از معرفت و محبّت مولا باشد، صحنه های زیبایی را خواهد آفرید که تنها با منطقِ عشق قابل تفسیر است. یاران امام در امتثال امر مولا از یکدیگر سبقت می گیرند و گاه حتّی منتظر امر مولا نبوده، ارادۀ ایشان را کشف کرده و به سمت برآوردن آن از هم پیشی می گیرند.
* در دعای عهد می خوانیم:                                                                                                      
  خداوندا مرا از کسانی قرار ده که برای برآوردن خواسته های امام سرعت می گیرند و اوامرش را اطاعت کرده و برای برآوردن ارادۀ مولا بر یکدیگر سبقت میگیرند.                                                                                      
«أَللَّهُمَّ اجْعَلْنی مِنْ ...الْمُسارِعینَ إِلَیْهِ فی قَضاءِ حَوائِجِهِ ، وَالْمُمْتَثِلینَ لِأَوامِرِهِ ... وَالسَّابِقینَ إِلى إِرادَتِهِ.» (17)
4 . دارای دغدغه و افق دید جهانی هستند
* در دعای امام حسن عسکری در قنوت شریفشان در شأن اصحاب حضرت آمده:                                         
بارالها ؛ به وسیلۀ ایشان ، تمام افق‏هاى هستى ، و تمام گوشه‏ها و اقطار جهان را ، پر از عدل و داد و رحم و مهربانى و احسان گردان.                                                                                                                       
«أَللَّهُمَّ وَامْلَأْ بِهِمْ کُلَّ اُفُقٍ مِنَ الْآفاقِ ، وَقُطْرٍ مِنَ الْأَقْطارِ قِسْطاً وَعَدْلاً وَمَرْحَمَةً وَفَضْلاً.» (18)
5 . دارای گروه و تشکیلات محکم و منسجم هستند
* در دعایی که سید بن طاووس آن را نقل فرموده که پس از نماز صبح مولایمان را با آن زیارت میکنیم می خوانیم:                                                                                                                                 خداوندا مرا از یاوران و پیروان و مدافعانش قرار بده و مرا از شهادت طلبان در پیشگاه و رکاب همایونى او قرار ده که با تمام شوق ،آرزوى شهادت مى‏کنند نه با اجبار؛ در صفى که اهل آن را در قرآنت وصف کرده‏اى و گفتى: صف بسته‏اند، گویى اینان بنیانى آهنین هستند در فرمان‏بردارى تو و رسولت و آل او - که بر ایشان درود باد.                           
«وَاجْعَلْنی مِنْ أَنْصارِهِ وَأَشْیاعِهِ ، وَالذَّابّینَ عَنْهُ وَاجْعَلْنی مِنَ الْمُسْتَشْهَدینَ بَیْنَ یَدَیْهِ ، طائِعاً غَیْرَ مُکْرَهٍ ، فِی الصَّفِّ الَّذی نَعَتَّ أَهْلَهُ فی کِتابِکَ ، فَقُلْتَ صَفّاً کَأَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ عَلى طاعَتِکَ وَطاعَةِ رَسُولِکَ وَآلِهِ عَلَیْهِمُ السَّلامُ.»(19)
* دردعای قنوت حضرت حجّت(عج) که سیّد بن طاووس آن را نقل نموده است آمده:                                      
...و براى یارى حق و حقیقت به هم پیوسته‏ایم ...                                                                                
« ... وَ إِنَّا عَلى نَصْرِ الْحَقِّ مُتَعاصِبُونَ ...»(20)
* در دعای قنوت امام حسن عسکری(ع)، از جملۀ خصال یاران مهدی(عج) اینطور آمده:                                    
... و پس از آن همه اختلاف و دشمنى و قطع رابطه در روزگارشان، گروهى تشکیل دادند ...                                  
«... فَائْتَلَفُوا بَعْدَ التَّدابُرِ وَالتَّقاطُعِ فی دَهْرِهِمْ ...» (21)
6 . دغدغۀ حکومت
یاران امام یکی از مهمترین زمینه های پیروزی کاملِ حق در همۀ ابعاد و نیز عزّت اسلام و مسلمین و ذلّت دشمنان و منافقین را تشکیل حکومت اسلامی می دانند.
* در دعای افتتاح می خوانیم:                                                                                                    
  بارالها ؛ واقعیّت آن است که ما مشتاق دولت کریمۀ آن حضرت هستیم که در سایه حضور پیشواى معصوممان، اسلام و اسلامیان را عزیز و نیرومند گردانى ، و نفاق و منافقین را خوار و ذلیل نمایى.                                              
«اَللَّهُمَّ إِنَّا نَرْغَبُ إِلَیْکَ فی دَوْلَةٍ کَریمَةٍ ، تُعِزُّ بِهَا الْإِسْلامَ وَأَهْلَهُ ، وَتُذِلُّ بِهَا النِّفاقَ وَأَهْلَهُ. »(22)
7 . دغدغه هدایتگری
از مهمترین اهداف ظهور و قیام امام مهدی(عج) زدودن تاریکیها و ابرهای تار و سیاهِ شرک و شکّ و غفلت است، لذا هدایت فکری و عقیدتی و اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی بشرّیت، سرلوحۀ برنامه های حضرت و یارانشان می باشد.
* در دعای افتتاح و دعای ظهور می خوانیم:                                                                                      
 ... و درآن حکومت، ما را از کسانى قرار دهى که مردم را به اطاعت از تو فرا بخوانیم، و همه را به راه تو رهبرى کنیم...                                                                                                                         
 «... وَتَجْعَلُنا فیها مِنَ الدُّعاةِ إِلى طاعَتِکَ ، وَالْقادَةِ إِلى سَبیلِکَ...» (23)
8 . زدودن موانع یاری
یاران حضرت حجّت(عج) برای یاریِ خالصانه و کامل خود نسبت به حضرت طبعاً با موانعی نیز روبرو هستند که باید آنها را برطرف سازند. این موانع که در واقع همان تعلّقات مادّی است در یک دسته بندی به سه نوع تقسیم می گردند:
 الف) تعلّقات جسمی             ب) تعلّقات مالی               ج) تعلّقات قلبی و عاطفی
* در دعا می خوانیم:                                                                                                                   
 همه وسیله‏هایى را که آن‏ها را به خار و خاشاک زودگذر دنیا مى‏رساند از بیخ و بن برکندند.
  «وَقَطَعُوا الْأَسْبابَ الْمُتَّصِلَةَ بِعاجِلِ حُطامِ الدُّنْیا. »(24)
یاران حضرت در مسیر یاری امامشان از راحتی ها و آسایش بدنی خود (تعلّقات جسمی) دست شسته اند؛
* امام حسن عسکری(ع) در دعای قنوتشان ازخصال یاران مهدی(عج) اینگونه یاد کرده اند:                               
... و از بستر و خواب آرام گذشتند.                                                                                                      
« ... وَعَطَّلُوا الْوَثیرَ مِنَ الْمِهادِ»(25)
* سید بن طاووس دعایی را جهت ظهور حضرت برای روز سیزدهم ماه رمضان نقل می کندکه در فرازی از آن می خوانیم: بارالها در انجام اوامر آن حضرت، تنبلى و  سستى و سهل‏انگارى کردن را از ما دور کن...
 « وَاصْرِفْ عَنَّا فی أَمْرِهِ السَّامَةَ وَالْکَسَلَ وَالْفَتْرَةَ» (26)
* در دعای معروف غیبت نیز قریب به همین عبارات در بیان امام رضا(ع) دیده می شود(27)
اصحاب المهدی(عج) از تعلّقات مالی خویش هم برای نصرت حضرت گذشته اند؛
* در قنوت امام حسن عسکری(ع) می خوانیم:                                                                                      
 و تجارت‏ها و بازرگانى خود را رها کردند ، و به کسب و کار خویش ضرر و زیان  وارد کردند.                               
«وَ رَفَضُوا تِجاراتِهِمْ ، وَأَضَرُّوا بِمَعایِشِهِمْ.» (28)
انصارالمهدی(عج) از تعلّقات قلبی و عاطفی خویش هم در راه مولا و یاری او گذشته اند، البته تعلّق قلبیِ فیما بین آنها با مولایشان آنقدر گیرا و زیبا و به قدری پررنگ و پر شور است که خود به خود محبّتها و عواطف دنیوی در برابر آن رنگ باخته است؛
* در قنوت امام حسن عسکری(ع) می خوانیم:                                                                                
همان عزیزان و یاورانى که از خانواده و فرزندان‏شان دست کشیده ، و وطن را ترک کردند.                            
« اَلَّذینَ سَلَوْا عَنِ الْأَهْلِ وَالْأَوْلادِ ، وَجَفَوُا الْوَطَنَ»
و بدون پنهان‏شدن از شهرشان از مجالس و محافل مهمّشان دست شستند                                               
« وَفُقِدُوا فی أَنْدِیَتِهِمْ بِغَیْرِ غَیْبَةٍ عَنْ مِصْرِهِمْ»
و نزدیکانى را که سد راه‏شان مى‏شدند، کنار گذاشتند                                                                            
«وَقَلَوُا الْقَریبَ مِمَّنْ صَدَّ عَنْ وِجْهَتِهِمْ »(29)
9 . خدمت خالصانه و خیرخواهانه به امام
* در دعای شب نیمۀ شعبان می خوانیم:                                                                                          
  و ما را در گروه یاران و مخلصان بى‏آلایشانش قرار ده.                                                                       
 «وَاکْتُبْنا فی أَعْوانِهِ وَخُلَصائِهِ. (30)
* در دعایی برای ظهور در روز سیزدهم ماه رمضان می خوانیم:                                                                 
  و ما را از جویندگان رضایت خودت با خیرخواهى براى آن حضرت، قرار بده.
 «وَاجْعَلْنا مِنَ الطَّالِبینَ رِضاکَ بِمُناصَحَتِهِ.»(31)
* در دعای معروف غیبت می خوانیم:                                                                                            
   ما را جزء گروه او قرار ده ... که از خیرخواهى او رضاى تو را مى‏طلبند.
 «وَاجْعَلْنا فی حِزْبِهِ ... اَلطَّالِبینَ رِضاکَ بِمُناصَحَتِهِ.» (32)
10 . صبر و پایداری
حضرت مهدی(عج) در قلّۀ عبودیّت و طاعت حق هستند و تمام رنجهای دوران غیبت و نیز سختیهای دوران قیام و حکومت خود را برای خدا به جان خریده اند، رنجهایی که به پاره ای از آنها در دعای قنوت امام حسن عسکری(ع) اشاره شده است:
     بارالها ؛ همان گونه که جان خویش را به خاطر تو در تیر رس مخالفان قرار داد ، و سعى نیکو نموده است به بذل خون خود از براى دفاع نمودن از حریم مؤمنان، و در ردّ شرّ و بدى ستم‏کاران ، بى‏دین‏شدگان و شک‏کنندگان ؛ تا جایى که گناهانى که آشکار شده بود پنهان کرد و چیزهایى را آشکار کرد که دانشمندان دینى پیمان داده بودند آن چیزها را براى مردم تبیین و روشن کنند و کتمان نکنند؛ ولى آن امور را به فراموشى سپرده بودند، و مردم را تنها به فرمان بردارى از تو فرا خواند ، و اینکه کسى از مخلوقات را براى تو شریک قرار ندهد و دستورش را برتر از دستور تو قرار ندهد .
    افزون بر آن چه گفته شد ، تلخى سختى‏ها و رنج‏هاى خشمى را که قلب را مجروح مى‏کند ، در راه تو جرعه جرعه مى‏نوشد ؛ غم‏هایى را که پیوسته به او مى‏رسد ، تحمّل مى‏کند ؛ امور دردناکى که تازه به او مى‏رسد که هر لحظه تازه‏تر مى‏شود ؛ غصّه‏هایى که در گلوى مانده و از حلقوم فرو نمى‏رود ، و پهلوى انسان توان تحمّلش را ندارد ؛ تحمّل مى‏کند. این‏ها در هنگامى است که به دستورى از دستورات و کارهاى تو مى‏نگرد، ولى دستش کوتاه است و نمى‏تواند آن دستور دگرگون ‏شده را تغییر دهد و آن گونه که تو دوست دارى قرارش دهد .                                                    
« أَللَّهُمَّ فَکَما نَصَبَ نَفْسَهُ غَرَضاً فیکَ لِلْأَبْعَدینَ ، وَجادَ بِبَذْلِ مُهْجَتِهِ لَکَ فی الذَّبِّ عَنْ حَریمِ الْمُؤْمِنینَ ، وَرَدَّ شَرَّ بُغاةِ الْمُرْتَدّینَ الْمُریبینَ حَتَّى أَخْفى ما کانَ جُهِرَ بِهِ مِنَ الْمَعاصی ، وَأَبْدا ما کانَ نَبَذَهُ الْعُلَماءُ وَراءَ ظُهُورِهِمْ مِمَّا أَخَذْتَ میثاقَهُمْ على أَنْ یُبَیِّنُوهُ لِلنَّاسِ وَلایَکْتُمُوهُ ، وَدَعا إِلى إِفْرادِکَ بِالطَّاعَةِ ، وَأَلّا یَجْعَلَ لَکَ شَریکاً مِنْ خَلْقِکَ یَعْلُو أَمْرُهُ عَلى أَمْرِکَ .
    مَعَ ما یَتَجَرَّعُهُ فیکَ مِنْ مَراراتِ الْغَیْظِ الْجارِحَةِ بِحَواسِّ ] بِمَواسِی خ [الْقُلُوبِ ، وَما یَعْتَوِرُهُ مِنَ الْغُمُومِ ، وَیَفْزَعُ عَلَیْهِ مِنْ أَحْداثِ الْخُطُوبِ ، وَیَشْرَقُ بِهِ مِنَ الْغُصَصِ الَّتی لاتَبْتَلِعُهَا الْحُلُوقُ وَلاتَحْنُو عَلَیْهَا الضُّلُوعُ عِنْدَ نَظَرِهِ إِلى أَمْرٍ مِنْ أَمْرِکَ ، وَلاتَنالُهُ یَدُهُ بِتَغْییرِهِ وَرَدِّهِ إِلى مَحَبَّتِکَ .(33)
طبعاً یاران حضرت نیز چه در دوران غیبت و چه در هنگامۀ ظهور و دوران قیام و نیز در سختیهای دوران حکومت امام، باید جامشان از میِ صبر لبریز بوده و در برابر فشارهای گوناگون مقاومت بالایی داشته باشند.
* بارالها ما را بر پیرویش ثابت‏قدم بدار.                                                                                         
« أَللَّهُمَّ ... وَثَبِّتْنا عَلى مُشایَعَتِهِ. »(34)
11 . یاریِ والیانِ أمر
یاران حضرت حجّت(عج) که اُفقی جز طاعت خدا و عبودیّت ندارند خوب می دانند اطاعت از خدا تنها اطاعت از خود خدا نیست. اطاعت خدا، اطاعت از خدا و آن کسانی است که در سلسلۀ ولایت الّله به خدا منتهی می گردند.   پس آنها برای اطاعت از پروردگار خویش، اطاعت از مولا و امامشان را واجب دانسته و مدّ نظر داشته و برای اطاعت از حضرت ایشان، اطاعت از والیان امرِ از طرف ایشان را هم بر خود واجب ولازم می دانند، چرا که اولیاء أمر که در واقع جانشینان یا فرمانده هان امام هستند در نگاه آنها، خالص ترین بندگان و برگزیدگان از خلق هستند.
 * در دعای معروف غیبت می خوانیم:                                                                                           
     خدایا ؛ بر فرمان‏دارانش و پیشوایان از فرزندان او رحمت فرست، و به آرزوهاى (مقدّس‏شان) برسان، و بر عمرشان بیفزا، و نصرت با عزت به آنها عنایت بفرما، و آن چه از امر دینت به آن‏ها مربوط ساخته‏اى ، کامل و تمام گردان، و اساس حکومت آنها را ثبات و پایداری عنایت کن، و ما را از مددکاران آنان قرار ده، و از یارى‏کنندگان دینت مقرّر فرما.
زیرا آنان، معدن‏هاى کلمات تو، و ستون های توحید تو و اُستوانه های دین تو، و سرپرستان امر از طرف تو، و بندگان مخلص تو، و نیکوکاران از میان بندگان تو، و دوستان تو و فرزندان اولیاى تو، و برگزیدۀ از فرزندان پیامبران تو هستند . و درود و رحمت و برکت‏هاى تو بر آنان نثار باد .                                                                              
« أَللَّهُمَّ وَصَلِّ عَلى وُلاةِ عُهدِهِ ، والأئمه من وُلدِه وَبَلِّغْهُمْ آمالَهُمْ ، وَزِدْ فی آجالِهِمْ وَأعِزَّ نَصرَهُمْ وَتَمِّمْ لَهُمْ ما أَسْنَدْتَ إِلَیْهِمْ مِنْ أَمْرِ دینِکَ ،و ثَبّت دَعائمَهُم ، وَاجْعَلْنا لَهُمْ أَعْواناً وَعَلى دینِکَ أَنْصاراً،فَإِنَّهُمْ مَعادِنُ کَلِماتِکَ ، وَ أرکانُ توحیدِک و دَعائمُ دینِک وَ وُلاةُ أَمْرِکَ ، وَخالِصَتُکَ مِنْ عِبادِکَ، وَصَفوَتُکَ مِنْ خَلْقِکَ، وَأَوْلِیائُکَ وَسَلائِلُ أَوْلِیائِکَ ، وَصَفْوَهُ أَوْلادُ رُسُلِک، وَالسَّلامُ علیهِم و رَحمَه اللهِ و بَرَکاتُه.»(35)
12 . دیپلماسی فعّال و پویا
یاران امام، برای اهداف الهی و هدایتگرانۀ خود گاهی نیازمند ارتباطات گستردۀ فرامرزی و حتّی فرا دینی می شوند، لذا متّحدانی را در عالم برای نیل به آن اهداف در نظر می گیرند و با نگاه انسان دوستانه و با محبّت واقعی و نه فقط به عنوان استفادۀ ابزاری و سیاسی، به آنها می نگرند و با ایشان تعامل می کنند.
* در دعای قنوت امام حسن عسکری(ع) در زمرۀ خصال یاران امام آمده که:
... و با افراد دوردستى که نسبتى نداشتند، به خاطر کمک و یارى آن‏ها در کارشان، رابطه دوستى برقرار کردند.  
«..وَخالَلُوا الْبَعیدَ مِمَّنْ عاضَدَهُمْ عَلى أَمْرِهِمْ.» (36)

13 . حمایتِ با صلابت
یاران حضرت در راه امام و اطاعت از ایشان هیچگونه کوتاهی و مسامحه ای ندارند و در برابر طواغیت و گردنکشان و سفّاکان، چون سدّی آهنین قرار گرفته و خون آنها را برای زدودن موانع هدایت و آزادی و آزادگی انسانها بر زمین می ریزند.
* در دعایی که سید بن طاووس نقل فرمودندکه پس از نماز صبح مولایمان را با آن زیارت می کنیم، می خوانیم:                                                                                                                            خداوندا مرا از یاوران و پیروان و مدافعانش و از شهادت طلبان در پیشگاه و رکاب همایونى او قرار بده آنانکه با تمام شوق آرزوى شهادت مى‏کنند نه با اجبار؛ در صفى که اهل آن را در قرآنت وصف کرده‏اى و گفتى: صف بسته‏اند، گویى اینان بنیانى آهنین هستند در فرمان‏بردارى تو و رسولت و آل او که بر ایشان درود باد.                                  
«وَاجْعَلْنی مِنْ أَنْصارِهِ وَأَشْیاعِهِ ، وَالذَّابّینَ عَنْهُ وَاجْعَلْنی مِنَ الْمُسْتَشْهَدینَ بَیْنَ یَدَیْهِ ، طائِعاً غَیْرَ مُکْرَهٍ ، فِی الصَّفِّ الَّذی نَعَتَّ أَهْلَهُ فی کِتابِکَ ، فَقُلْتَ صَفّاً کَأَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ عَلى طاعَتِکَ وَطاعَةِ رَسُولِکَ وَآلِهِ عَلَیْهِمُ السَّلامُ. »(37)
* در دعایی برای ظهور:                                                                                                           
خداوندا خون ایشان (ظالمان) را به دست مؤمنان بریز.                                                                      
«وَاسفِک بِأیدی المؤمِنینَ دمائَهُم. م(38)
* در دعای قنوت امام حسن عسکری(ع) :                                                                                         
 ... آن کسانی که آنان را اسلحه و دژ مستحکم آن حضرت قرار دادی ...                                                  
« ألّذینَ جَعَلتَهُم سِلاحَهُ و حِصنَهُ ...»(39)
14 . شهادت طلبی
یاران امام مهدی(عج) بالاترین توفیق و سعادت رادر کنار امام، شهادت در برابر ایشان می دانند، چه فوزی از این بالاتر که انسان در مَرئی و مَنظر امام و مولای خویش شهادت را در آغوش بگیرد. شهادت در رکاب امام و در مسیر اطاعت ایشان در واقع اثباتِ نهایت وفاداری و عشق به ساحت مولاست.
* در دعای عهد و بسیاری از دعاهای منقول ، این مقام رفیع را از خدا مسئلت می کنیم:                                 
  «الّلهُمَّ اجعَلنی مِنَ ... الْمُسْتَشْهَدینَ بَیْنَ یَدَیْهِ. »(40)                                                                             
* در دعای شب نیمۀ شعبان از خدا می خواهیم تا خونخواهی ما را به خونخواهی حضرت پیوسته گرداند.                ... وَاقرِن ثارَنا بِثارِه ... (41)


15 . ارتباط عاطفی با امام
شاید محبّت و عشق به امام یگانه خصلتی باشد که یاران امام در وجود خود احساس می کنند. عشقِ برخاسته از معرفت به امام . و چه بسا منشأ تمام خصال نیک و لازم برای یک یاور حقیقی و دل باخته و  یک سربازِ مطیع از همین چشمۀ جوشان عشق باشد که سرچشمه می گیرد و خود می نمایاند.                                                         
 بر اساس همین عشق است که یاران امام با ایشان اُنس داشته و امام نیز آنها را پناهگاهِ خویش می داند.
* در دعای قنوت امام حسن عسکری(ع) در زمرۀ خصال یاران مهدی(عج) آمده است:                                     
... همان یارانی که ایشان را پناهگاه و مونس آن حضرت قرار دادی ...                                                        
«... الِذینَ جَعَلتَهُم ... مَفزَعَهُ وَ اُنسَه ...»
خداوندا به وسیلۀ او قلبهای مرده را زنده گردان ... همانگونه که زبان ما را به یاد او گویا کردى، و بر قلب ما گذراندى که تو را به خاطر او فرا بخوانیم و دعایش کنیم، و ما را موفّق‏ گرداندى تا مردم را به سوى او بخوانیم ، و غافلان را از او دور کنیم ؛ محبّت و دوستى نسبت به او را در دل ما جاى دادى، و گرایش‏ و میل یافتن به او را در ما قرار دادی... .
« أَللَّهُمَّ وَأَحْیِ بِهِ الْقُلُوبَ الْمَیِّتَةَ ... کَما أَلْهَجْتَنا بِذِکْرِهِ ، وَأَخْطَرْتَ بِبالِنا دُعاءَکَ لَهُ ، وَوَفَّقْتَنا لِلدُّعاءِ إِلَیْهِ ، وَحِیاشَةِ أَهْلِ الْغَفْلَةِ عَنْهُ ، وَأَسْکَنْتَ فی قُلُوبِنا مَحَبَّتَهُ ، وَالطَّمَعَ فیهِ ... .» (42)
و اساساً بر مبنای همین عشق است که یاران امام اهل دعا به درگاه الهی هستند و برای سلامتی، فرج و پیروزی امام دعا می کنند: 
اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَى آبَائِهِ فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَةٍ وَلِیّا وَ حَافِظا وَ قَائِدا وَ نَاصِرا وَ دَلِیلا وَ عَیْنا حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتِّعَهُ فِیهَا طَوِیلا (43)
پاورقی ها
(1) مفاتیح الجنان : 539 ، زاد المعاد : 488 ، البلد الأمین : 124 ، مصباح الزائر : 455 ، المصباح : 729 ، الصحیفة الصادقیّة : 204 ، باب السعادة : 214.
(2) مهج الدعوات : 72 ، البلد الأمین : 651.
(3) مصباح المتهجّد : 366 ، جمال الاُسبوع : 256 ، البحار : 251/89 ، أبواب الجنّات : 183.
(4) إقبال الأعمال : 426 ، البحار : 37/98 ، باب السعادة : 85 .
(5) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، ودر مصباح المتهجّد : 156.
(6) البحار : 207/85 ودعای افتتاح در زاد المعاد : 110 ، المصباح : 770 ، مصباح المتهجّد : 577 ، إقبال الأعمال : 322.
(7) مهج الدعوات : 91 ، البلد الأمین : 665.
(8) إقبال الأعمال : 427.
(9) مصباح المتهجّد : 782 ، البحار : 303/101.
(10) مهج الدعوات : 90 ، البلد الأمین : 664 .
(11) إقبال الأعمال : 427.
(12) جمال الاُسبوع : 307 ، ودر مصباح المتهجّد : 409 ، والمصباح : 726 ، والبلد الأمین : 122 با اندکی تفاوت ، و نیز با قدری کم و زیاد در مصباح الزائر : 457 .
(13) إقبال الأعمال : 427   ودعای غیبت در جمال الاُسبوع : 307 ، و در مصباح المتهجّد : 409 ، والمصباح : 726 ، والبلد الأمین : 122 با اندکی تفاوت ، و نیز با قدری کم و زیاد در مصباح الزائر : 457 .
(14) همان.
(15) همان.
(16) إقبال الأعمال : 427.
(17) مفاتیح الجنان : 539 ، زاد المعاد : 488 ، البلد الأمین : 124 ، مصباح الزائر : 455 ، المصباح : 729 ، الصحیفة الصادقیّة : 204 ، باب السعادة : 214 .
(18) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، وفی مصباح المتهجّد : 156  .
(19) زاد المعاد : 487 ، مصباح الزائر : 454.
(20) مهج الدعوات : 90 ، البلد الأمین : 664.
(21) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، وفی مصباح المتهجّد : 156 با اندکی تفاوت.
(22) زاد المعاد : 110 ، المصباح : 770 ، مصباح المتهجّد : 577 ، إقبال الأعمال : 322.
(23) همان و دعای ظهور در کتاب اقبال الأعمال : 585 .
(24) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، و در مصباح المتهجّد : 156 با اندکی تفاوت.
(25) همان.
(26) إقبال الأعمال : 427.
(27) جمال الاُسبوع : 307 ، ودر مصباح المتهجّد : 409 ، والمصباح : 726 ، والبلد الأمین : 122 با اندکی تفاوت ، و نیز با قدری کم و زیاد در مصباح الزائر : 457.
(28) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، وفی مصباح المتهجّد : 156 با اندکی تفاوت.
(29) همان.
(30) إقبال الأعمال : 218 ، زاد المعاد : 63 ، المصباح : 724 ، مصباح الزائر : 315.
(31)  إقبال الأعمال : 427.
(32) جمال الاُسبوع : 307 ، ودر مصباح المتهجّد : 409 ، والمصباح : 726 ، والبلد الأمین : 122 با اندکی تفاوت ، و نیز با قدری کم و زیاد در مصباح الزائر : 457.
(33) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، وفی مصباح المتهجّد : 156 با اندکی تفاوت.
(34) جمال الاُسبوع : 307 ، ودر مصباح المتهجّد : 409 ، والمصباح : 726 ، والبلد الأمین: 122با اندکی تفاوت ، و نیز با قدری کم و زیاد در مصباح الزائر : 457.
 (35) همان.
(36) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، و در مصباح المتهجّد : 156 با اندکی تفاوت.
(37) زاد المعاد : 487 ، مصباح الزائر : 454.
(38) إقبال الأعمال : 427 و 448.
(39) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، و در مصباح المتهجّد : 156 با اندکی تفاوت.
(40) مفاتیح الجنان : 539 ، زاد المعاد : 488 ، البلد الأمین : 124 ، مصباح الزائر : 455 ، المصباح : 729 ، الصحیفة الصادقیّة : 204 ، باب السعادة :.214
(41) إقبال الأعمال : 218 ، زاد المعاد : 63 ، المصباح : 724 ، مصباح الزائر :315.
(42) مهج الدعوات : 85 ، البلد الأمین : 660 ، و در مصباح المتهجّد : 156 با اندکی تفاوت.
(43) مفاتیح الجنان : دعای شب بیست و سوّم ، إقبال الأعمال : 191

 



نظرات:

نام:
پست الکترونیکی:
متن یادداشت :
کد امنیتی :